Check up σε μαθητές

Check up σε μαθητές

Το καλοκαίρι τελειώνει και η επιστροφή στο σχολείο πλησιάζει. Η εγγραφή των παιδιών στο σχολείο αποτελεί μια εξαιρετική ευκαιρία για τους γονείς να κάνουν τον ετήσιο προληπτικό έλεγχο υγείας των παιδιών τους.

Ο προληπτικός έλεγχος  θεωρείται ιδιαίτερα σημαντικός, όχι μόνο σε άτομα μεγάλης ηλικίας, αλλά και στα παιδιά. Ο τακτικός προληπτικός έλεγχος συντελεί στην έγκαιρη διάγνωση και κατ’ επέκταση στην αντιμετώπιση διαφόρων παθολογικών καταστάσεων. Για τον έλεγχο αυτό ο κατεξοχήν υπεύθυνος είναι ο παιδίατρος που παρακολουθεί το παιδί από τη γέννησή του. Ωστόσο σε αντίθεση με τη βρεφική και νηπιακή ηλικία, για τις οποίες σε πολλές  χώρες, μεταξύ αυτών και στη χώρα μας, ο τακτικός παιδιατρικός έλεγχος έχει καθιερωθεί σε επίπεδο πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας, δεν φαίνεται να ισχύει το ίδιο για τη λεγόμενη σχολική ηλικία. Είναι συχνό το φαινόμενο μετά την ηλικία των 4-5 χρόνων που συνήθως είναι και η ηλικία της τελευταίας αναμνηστικής δόσης των εμβολίων να μην ακολουθεί τακτικός  παιδιατρικός έλεγχος εκτός αν προκύψει έκτακτη ανάγκη π.χ. οξεία εμπύρετη λοίμωξη.

Σύμφωνα και με την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία συστήνεται τα παιδιά σχολικής ηλικίας να παρακολουθούνται σε τακτικό παιδιατρικό έλεγχο, 1 φορά ετησίως, από την ηλικία των 3 ετών και μέχρι την ηλικία των 21 ετών.

Στις επισκέψεις αυτές ο παιδίατρος:

  • Λαμβάνει πλήρες ιστορικό του παιδιού
  • Εξετάζει το παιδί κατά συστήματα, και κάνει μετρήσεις σωματικού βάρους, ύψους, δείκτη μάζας σώματος και της αρτηριακής πίεσης.
  • Ελέγχει αν έχουν συμπληρωθεί οι απαραίτητες δόσεις εμβολίων και ενημερώνει τους γονείς για τα εμβόλια που εκκρεμούν.
  • Αξιολογεί τις γλωσσικές δεξιότητες του παιδιού, καθώς και προβλήματα ειδικών αισθήσεων (όραση, ακοή).
  • Παρακολουθεί και διαπιστώνει πώς αλληλεπιδρά το παιδί με τους γονείς του, απευθύνεται και μιλά με το ίδιο, το ρωτά για αγαπημένα του ενδιαφέροντα, δραστηριότητες, για το σχολείο, για τους φίλους του και αξιολογεί τις κοινωνικές του δεξιότητες και το συναισθηματικό του επίπεδο.
  • Συζητά με τους γονείς για θέματα που τους απασχολούν, π.χ. θέματα διατροφής, ανησυχίες τους για την ανάπτυξη του παιδιού, προβλήματα συμπεριφοράς, πειθαρχίας κλπ.

Με την φυσική εξέταση και την καταγραφή των σωματομετρικών μετρήσεων στο βιβλιάριο υγείας  του παιδιού και τη σύγκρισή τους με παλαιότερες μετρήσεις,  ο παιδίατρος αξιολογεί την αύξησή του και ανιχνεύει έγκαιρα καταστάσεις που δυνητικά μπορεί να αποτελέσουν προβλήματα υγείας μελλοντικά.

Για παράδειγμα η  παχυσαρκία που αποτελεί παράγοντα κινδύνου για σακχαρώδη διαβήτη, υπέρταση, καρδιοπάθεια είναι κατάσταση που από τον ετήσιο παιδιατρικό έλεγχο ανιχνεύεται από τον παιδίατρο. Επίσης, η εξέταση της σπονδυλικής στήλης για σκολίωση που περιλαμβάνεται στην φυσική εξέταση του παιδιάτρου στα παιδιά ηλικίας 9 ετών και άνω  είναι σημαντικό να γίνει στην ηλικία αυτή και  πριν την περίοδο μεγίστης ταχύτητας ύψους που γίνεται στην εφηβεία.

Οι συστάσεις  από την Αμερικανική Παιδιατρική Εταιρεία δίνουν έμφαση στον τακτικό προληπτικό έλεγχο παιδιών σχολικής ηλικίας ιδίως στα εξής:

  • Έλεγχο για παχυσαρκία ετησίως
  • Μέτρηση αρτηριακής πίεσης ετησίως
  • Τακτικό οδοντιατρικό έλεγχο στα παιδιά σχολικής ηλικίας
  • Έλεγχο ακοής που αρχίζει από την ηλικία των 4 ετών και συνεχίζει στις ηλικίες 5,6,8,10 χρόνων
  • Έλεγχο όρασης που αρχίζει από την ηλικία των 3-4 ετών και συνεχίζει στις σε ηλικίες 5,6,8,10,12,15 χρόνων
  • Ανίχνευση εφήβων με κατάθλιψη από ηλικίας 11 ετών με ετήσιο έλεγχο
  • Έλεγχο για συμπεριφορές υψηλού κινδύνου σε εφήβους, π.χ. όπως η χρήση αλκοόλ ή ουσιών.
  • Έλεγχος αυτισμού από ηλικίας 18 – 24 μηνών.

Ως προς τον εργαστηριακό έλεγχο (αιματολογικός, βιοχημικός, ορμονολογικός), ο παιδίατρος έχει στην διάθεση του μεγάλο αριθμό εργαστηριακών εξετάσεων που  θα μπορούσε να συστήσει στα πλαίσια του προληπτικού ελέγχου. Παρόλα αυτά δεν υπάρχει ένδειξη για ετήσιο εργαστηριακό έλεγχο στα παιδιά σχολικής ηλικίας. Ο προγραμματισμός εξετάσεων θα γίνει εξατομικευμένα για κάθε παιδί και λαμβάνοντας υπόψη την ηλικία και παράγοντες κινδύνου, π.χ. την ύπαρξη οικογενειακού ιστορικού. Για παράδειγμα υπάρχει σύσταση για έλεγχο λιπιδίων αίματος σε όλα τα παιδιά μια φορά σε ηλικία 9-11 ετών και 1 φορά σε ηλικία 17-21 ετών. Ωστόσο η σύσταση αυτή διαφοροποιείται σε περίπτωση παιδιών που ανήκουν στις λεγόμενες ομάδες υψηλού κινδύνου δηλαδή με οικογενειακό ιστορικό υπερλιπιδαιμίας  ή πρώιμης καρδιαγγειακής νόσου.

Σε γενικές γραμμές ο τακτικός και ετήσιος παιδιατρικός έλεγχος σε παιδιά σχολικής ηλικίας είναι σημαντικός καθώς ανιχνεύονται έγκαιρα καταστάσεις που μπορούν να αποτελέσουν προβλήματα υγείας τόσο στην παιδική ηλικία όσο και μελλοντικά, ενώ παράλληλα συστήνονται παρεμβάσεις και γίνονται παραπομπές σε ειδικούς για την καταλληλότερη αντιμετώπισή τους, καθώς στις περισσότερες περιπτώσεις όσο πιο νωρίς ανιχνευτεί κάποια παθολογική κατάσταση, τόσο καλύτερη είναι η έκβαση της.

Τσάπρα Ελέν, Διευθύντρια Παιδιατρικού Τμήματος, Ευρωκλινική Παίδων

Ιατρίδου Λήδα, Επιμελήτρια Παιδίατρος, Ευρωκλινική Παίδων

  • Share This