Εκκριτική ωτίτιδα στα παιδιά. Συντηρητική ή χειρουργική αντιμετώπιση?

Αρχική / Άρθρα / Ευρωκλινική Παίδων / ΩΡΛ / Εκκριτική ωτίτιδα στα παιδιά. Συντηρητική ή χειρουργική αντιμετώπιση?
εκκριτική ωτίτιδα

Εκκριτική ωτίτιδα στα παιδιά. Συντηρητική ή χειρουργική αντιμετώπιση?

Η εκκριτική ωτίτιδα αποτελεί μια από τις ποιο συχνές ωτορινολαρυγγολογικές παθήσεις μέχρι την ηλικία των οκτώ ετών περίπου, και είναι άμεσα συνδεδεμένη με την υποτροπιάζουσα οξεία μέση ωτίτιδα, απασχολώντας συνεχώς ωτορινολαρυγγολόγους και παιδίατρους, τόσο με την αντοχή της στην συντηρητική αγωγή όσο και με τις όχι και τόσο σπάνιες υποτροπές της, μετά την χειρουργική της θεραπεία.

Είναι πάθηση του μέσου ωτός, και συνίσταται στη συλλογή υγρού στο μέσο ούς λόγω δυσλειτουργίας ή απόφραξης της ευσταχιανής σάλπιγγας. Το κύριο σύμπτωμα είναι η βαρηκοΐα αγωγιμότητας που προκαλεί. Οι κύριες αιτίες της δυσλειτουργίας της σάλπιγγας είναι η υπερτροφία των αδενοειδών εκβλαστήσεων, η αλλεργία και η ρινίτιδα, καταστάσεις πολύ συχνές στην παιδική ηλικία.

Τα φάρμακα επιλογής για την συντηρητική αντιμετώπιση του προβλήματος είναι τα αντιισταμινικά και τα ενδορινικά στεροειδή που μπορούν να συνδυαστούν με αντιβιοτικά και ρινοπλύσεις όταν συνυπάρχει πυώδης ρινίτιδα. Συγχρόνως προτείνονται και ασκήσεις που βοηθούν στη διάνοιξη της ευσταχιανής σάλπιγγας. Όσο αφορά στη χειρουργική θεραπεία αυτή συνίσταται στην αδενοειδεκτομή και μυριγγοτομή, με η χωρίς τοποθέτηση σωληνίσκου αερισμού.

Πότε όμως θα επιμείνουμε συντηρητικά και πότε θα προχωρήσουμε χειρουργικά, θα μας το καθορίσουν κάποιοι παράγοντες όπως η ηλικία του παιδιού, το αν συνυπάρχει υποτροπιάζουσα οξεία μέση ωτίτις , η εποχή του χρόνου, η συνυπάρχουσα βαρηκοία και η ανάπτυξη της ομιλίας.
Ας δούμε όμως πως οι παραπάνω παράγοντες μπορούν να επηρεάσουν την απόφασή μας. Εάν πρόκειται για ένα παιδί που πρωτοπηγαίνει στον παιδικό σταθμό και παρουσιάζει εκκριτική ωτίτιδα, το πιθανότερο είναι να περνά το σύνδρομο του παιδικού σταθμού – συνεχείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού – λόγω της πρώτης του επαφής με διάφορους λοιμώδεις παράγοντες. Καλό θα ήταν να περιμένουμε μέχρι την επόμενη χρονιά οπότε θα δουμε ένα παιδί πιθανότατα μεταμορφωμένο.

Εάν πρόκειται για ένα παιδί που όταν το πρωτοβλέπουμε βρισκόμαστε στη χειμερινή περίοδο θα πρέπει να σκεπτόμαστε συντηρητικά γιατί ελπίζουμε ότι η ερχόμενη βελτίωση του καιρού πιθανότατα να μας βοηθήσει στη θεραπεία μας. Αντίθετα όταν ένα παιδί παρουσιάζει εκκριτική ωτίτιδα το καλοκαίρι είναι δύσκολο να πιστέψουμε ότι ο χειμώνας με τις λοιμώξεις που τον συνοδεύουν θα επιτρέψουν στην συντηρητική μας αγωγή να είναι επιτυχής .

Εάν συνυπάρχει υποτροπιάζουσα οξεία μέση ωτίτις σαφώς και θα πρέπει να είμαστε ποιο επιθετικοί στη θεραπεία μας. Δεν επιτρέπεται να ριψοκινδυνεύσουμε μόνιμες βλάβες στο μέσο ούς (πχ συμφυτική ωτίτιδα, χρόνια μέση ωτίτιδα) ανεξάρτητα με την ηλικία του παιδιού. Εδώ οι σωληνίσκοι αερισμού είναι μάλλον απαραίτητοι. Στα πολύ μικρά παιδιά μπορεί να χορηγηθεί και χημιοπροφύλαξη.

Είναι γνωστό ότι η εκκριτική ωτίτιδα προκαλεί κάποιου βαθμού βαρηκοία αγωγιμότητος. Έτσι ένα παιδί που πηγαίνει στο δημοτικό πρέπει να μπορεί να αξιοποιήσει πλήρως τις δυνατότητές του. Εάν δεν ακούει σύντομα θα μετατραπεί σε έναν αδιάφορο μαθητή. Εδώ λοιπόν θα πρέπει να μην διστάσουμε να επέμβουμε χειρουργικά.

Η βαρηκοία που προκαλεί η εκκριτική ωτίτιδα δύσκολα μπορεί να οδηγήσει σε καθυστέρηση ομιλίας. Μπορεί όμως να συνυπάρχει και νευροαισθητήριος βαρηκοία η οποία να επιβαρύνεται ακόμη περισσότερο από την εκκριτική ωτίτιδα. Έτσι όταν υπάρχει καθυστέρηση ομιλίας σε παιδί με εκκριτική ωτίτιδα πρέπει το υγρό να αφαιρείται ώστε να μπορεί να γίνει αντικειμενική εκτίμηση της ακοής του παιδιού.

Οι σωληνίσκοι αερισμού σε γενικές γραμμές πρέπει να τοποθετούνται όταν η εκκριτική ωτίτιδα δεν υποχωρεί με συντηρητική αγωγή τουλάχιστον τριών μηνών, συνυπάρχει βαρηκοία και πιθανότατα αλλοιώσεις της τυμπανικής μεμβράνης.(πχ εισολκές ). Παραμένουν στη θέση τους για περίπου 6-8 μήνες και αποβάλλονται αυτόματα. Μετά την αποβολή τους κανείς δεν μπορεί να εγγυηθεί ότι η εκκ. ωτίτιδα δεν θα υποτροπιάσει, όπως για παράδειγμα όταν υπάρχει υπόστρωμα αλλεργίας. Πολλές φορές η απλή μυριγγοτομή είναι αρκετή για την θεραπεία της εκκ. ωτίτιδας, ιδιαίτερα όταν η υπερτροφία των αδενοϊδών εκβλαστήσεων είναι μεγάλη.

Έτσι φαίνεται ότι κάθε παιδί με εκκριτική ωτίτιδα πρέπει να αντιμετωπίζεται ξεχωριστά, πάντα ανάλογα με τις συνυπάρχουσες συνθήκες και όχι με γενικευμένους κανόνες αλλά με συγκεκριμένη θεραπεία που να είναι κομμένη στα μέτρα του.

Διευθυντής Ωτορινολαρυγγολoγικού τμήματος Ευρωκλινικής Παίδων

  • Share This