Ενδαγγειακή αποκατάσταση ανευρύσματος κοιλιακής αορτής (EVAR): Μία σύγχρονη προσέγγιση σε ένα σοβαρό αγγειακό πρόβλημα

Αρχική / Άρθρα / Ευρωκλινική Αθηνών / Αγγειοχειρουργική / Ενδαγγειακή αποκατάσταση ανευρύσματος κοιλιακής αορτής (EVAR): Μία σύγχρονη προσέγγιση σε ένα σοβαρό αγγειακό πρόβλημα
logo-group-greek

Τι είναι το ανεύρυσμα της κοιλιακής αορτής (ΑΚΑ);
Η αορτή είναι η μεγαλύτερη και σημαντικότερη αρτηρία του ανθρωπίνου σώματος. Ξεκινά από την αριστερή κοιλία της καρδιάς, διασχίζει το θώρακα ως θωρακική αορτή, δίνοντας κλάδους που παρέχουν αίμα στην κεφαλή, τον εγκέφαλο και τα άνω άκρα, διέρχεται το διάφραγμα και πλέον ως κοιλιακή αορτή δίνει κλάδους που διανέμονται στα κοιλιακά σπλάχνα και στους νεφρούς και τελικά διχάζεται στις λαγόνιες αρτηρίες που συνεχίζουν προς τα κάτω άκρα.

Το ανεύρυσμα είναι μία παθολογική, μόνιμη διάταση του τοιχώματος ενός αγγείου, η οποία είναι τουλάχιστον 50% μεγαλύτερη από την αναμενόμενη φυσιολογική διάμετρο του. Ο συχνότερος εντοπισμός ανευρυσμάτων είναι στην κοιλιακή αορτή. Αν και η διάμετρος της φυσιολογικής κοιλιακής αορτής κάτωθεν των νεφρικών αρτηριών εξαρτάται από την ηλικία, το φύλο, τη φυλή και τα σωματομετρικά στοιχεία, η μέση διάμετρος είναι περίπου 2 cm. Έτσι για πρακτικούς λόγους και με βάση τον ορισμό, ως ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής θεωρείται όταν η διάμετρος υπερβεί τα 3 cm.

Πώς μπορώ να μάθω αν έχω ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής και πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Τα ανευρύσματα είναι συνήθως ασυμπτωματικά και αποτελούν τυχαίο εύρημα σε απεικονιστικό έλεγχο, δηλαδή ανακαλύπτονται τυχαία σε υπέρηχο ή αξονική τομογραφία κοιλίας που γίνεται για άλλο λόγο. Στους άνδρες εμφανίζονται συνήθως μετά τα 50 έτη ενώ στις γυναίκες η εμφάνιση καθυστερεί περίπου μία δεκαετία. Έτσι κρίνεται ίσως σκόπιμος ο προληπτικός έλεγχος με υπέρηχο κοιλιακής αορτής στην ηλικία περίπου των 60 ετών, εκτός αν υπάρχει οικογενειακό ιστορικό ανευρύσματος, οπότε ο έλεγχος πρέπει να ξεκινάει νωρίτερα.

Εφόσον λοιπόν διαπιστωθεί η παρουσία ανευρύσματος της κοιλιακής αορτής, η περαιτέρω αντιμετώπιση εξαρτάται από τη διάμετρο. Για ανευρύσματα διαμέτρου μέχρι 4 εκ., αρκεί συνήθως η παρακολούθηση με triplex κοιλιακής αορτής μία φορά το χρόνο. Μεγαλύτερα όμως ανευρύσματα χρειάζονται μία πιο «στενή» παρακολούθηση, γιατί η ρήξη ενός ανευρύσματος, που είναι η συχνότερη επιπλοκή, έχει καταστροφικές συνέπειες με μεγάλη θνητότητα κι επομένως η έγκαιρη χειρουργική αντιμετώπιση είναι επιβεβλημένη. Το όριο διαμέτρου πάνω από το οποίο συνιστάται χειρουργική αντιμετώπιση είναι γενικά τα 5 εκ., διάμετρος πάνω από την οποία ο κίνδυνος ρήξης υπερβαίνει τους κινδύνους του χειρουργείου. Συνιστάται όμως και η αντιμετώπιση ΑΚΑ μικρότερης διαμέτρου εφ’όσον υπάρχει αύξηση της διαμέτρου >1 εκ. σε διαδοχικούς ελέγχους σε διάστημα ενός χρόνου ή όταν εμφανίζουν συμπτωματολογία οξείας διάτασης.

Πώς αντιμετωπίζεται χειρουργικά το ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής;
Η κλασική, ανοικτή, χειρουργική αντιμετώπιση συνίσταται σε εκτομή του ανευρυσματικού σάκου, αφαίρεση δηλαδή του ελαττωματικού τμήματος της κοιλιακής αορτής, και αντικατάστασή του από συνθετικό μόσχευμα. Η επέμβαση απαιτεί διάνοιξη της κοιλιάς και κατά κανόνα μετεγχειρητική παρακολούθηση στη Μονάδα Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ).

Τα τελευταία 20 χρόνια όμως αναπτύχθηκε μία νέα μέθοδος, η ενδαγγειακή, η οποία είναι λιγότερο επεμβατική και συνεχώς κερδίζει έδαφος στην καθημερινή αγγειοχειρουργική πράξη. Στην ενδαγγειακή αποκατάσταση (endovascular aortic repair, EVAR) δε γίνεται αντικατάσταση του ελαττωματικού τμήματος της αορτής αλλά τοποθετείται στο εσωτερικό του ανευρύσματος ένας ενδονάρθηκας (stent) μέσω του οποίου γίνεται η ροή του αίματος, με αποτέλεσμα το ανεύρυσμα απομονώνεται από την κυκλοφορία, συρρικνώνεται και δε διατρέχει πλέον κίνδυνο ρήξης.

Τεχνική Ενδαγγειακής Αποκατάστασης
Η επιλογή της ενδαγγειακής μεθόδου βασίζεται στο ιστορικό του ασθενούς και τα ανατομικά στοιχεία της κοιλιακής αορτής, των λαγονίων και των μηριαίων αρτηριών, κατόπιν προεγχειρητικού ελέγχου με αξονική αγγειογραφία (CTA).

Η βασική τεχνική ενδαγγειακής αποκατάστασης ΑΚΑ έχει ως εξής:
Υπό τοπική ή γενική αναισθησία γίνεται χειρουργική προσπέλαση των μηριαίων αρτηριών. Κατόπιν, υπό ακτινοσκοπικό έλεγχο, γίνεται εισαγωγή και ενδαγγειακή προώθηση της συσκευής που φέρει το ενδομόσχευμα (stent). Το άνω άκρο του μοσχεύματος τοποθετείται και καθηλώνεται, στο άνω όριο του ανευρύσματος και εν συνεχεία απελευθερώνεται σταδιακά το υπόλοιπο τμήμα του ενδομοσχεύματος (stent) από τη συσκευή μέχρι τη λαγόνιο αρτηρία. Η επέμβαση ολοκληρώνεται με τη διενέργεια διεγχειρητικής αγγειογραφίας όπου επιβεβαιώνεται η ορθή τοποθέτηση του μοσχεύματος καθώς και η μη ύπαρξη ενδοδιαφυγής, ότι δηλαδή το μόσχευμα έχει καθηλωθεί σταθερά και δεν υπάρχει διαφυγή αίματος εντός του ανευρυσματικού σάκου.

Η μετεγχειρητική παρακολούθηση περιλαμβάνει υπερηχογραφικό έλεγχο μετά από 3 μήνες και έλεγχο με CT αγγειογραφία στους 6 και 12 μήνες.

Πλεονεκτήματα
Η ευκολία της προσπέλασης σε συνδυασμό με την ελάχιστα επεμβατική τεχνική αφ’ ενός καθιστά την ενδαγγειακή μέθοδο εφικτή σε ασθενείς με επιβαρυμένο καρδιολογικό ή αναπνευστικό ιστορικό, οι οποίοι λόγω υψηλού εγχειρητικού κινδύνου δε θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν με την ανοικτή μέθοδο, αφ’ ετέρου μειώνει τη βαρύτητα της επέμβασης (διάρκεια νοσηλείας, ανάγκη νοσηλείας σε μονάδα εντατικής θεραπείας (ΜΕΘ), απώλεια αίματος, αναπνευστικές – καρδιολογικές επιπλοκές).

Λόγω των πλεονεκτημάτων της, η ενδαγγειακή μέθοδος αποτελεί ήδη σήμερα τη μέθοδο εκλογής για την αντιμετώπιση ανευρυσμάτων της κοιλιακής αορτής ενώ στο άμεσο μέλλον η πρόοδος της τεχνολογίας των ενδομοσχευμάτων (stents) θα καταστήσει τη μέθοδο εφικτή για το σύνολο των ασθενών παρακάμπτοντας τους ανατομικούς περιορισμούς που υπάρχουν σήμερα.

Στην Ευρωκλινική Αθηνών παρέχεται ολοκληρωμένη αντιμετώπιση ανευρυσμάτων κοιλιακής αορτής τόσο όσον αφορά την έγκαιρη διάγνωση και προεγχειρητικό σχεδιασμό με την υποστήριξη του τμήματος Διαγνωστικής Απεικόνισης όσο και την ενδαγγειακή αντιμετώπιση σε ειδικά διαμορφωμένη χειρουργική αίθουσα με εξοπλισμό τελευταίας τεχνολογίας και εξειδικευμένο προσωπικό.

Διευθυντής Αγγειοχειρουργικής Κλινικής

ΑΓΓΕΙΟΧΕΙΡΟΥΡΓΟΣ

Ρηγόπουλος Χρήστος

  • Share This