Ιογενείς Γαστρεντεριτίδες απο noro-ιούς

Αρχική / Άρθρα / Ευρωκλινική Αθηνών / Βιοπαθολογία / Ιογενείς Γαστρεντεριτίδες απο noro-ιούς

Ιογενείς Γαστρεντερίτιδες απο noro-ιούς

Συχνότητα και διαγνωστική προσέγγιση

Οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες είναι η δεύτερη σε συχνότητα κλινική οντότητα μετά τις ιογενείς λοιμώξεις του αναπνευστικού και το συχνότερο αίτιο διαρροιών στα παιδιά αλλά και στους ενήλικες. Η συχνότητά τους εξαρτάται από την ηλικία, τη χώρα και τις συνθήκες διαβίωσης του ασθενούς και κυμαίνεται από 1-3 επεισόδια το χρόνο κατ΄ άτομο στις αναπτυγμένες χώρες και 1-18 στις αναπτυσσόμενες. Σύμφωνα με στοιχεία της Παγκόσμιας Οργάνωσης Υγείας (ΠΟΥ) στις υποανάπτυκτες χώρες οι γαστρεντερίτιδες ευθύνονται για 2.2 εκατομύρια θανάτους σε παγκόσμια κλίμακα ετησίως.
Παρατηρούνται συνήθως τους χειμερινούς μήνες σε αντίθεση με τις βακτηριακές γαστρεντερίτιδες που έχουν έξαρση τους καλοκαιρινούς ζεστούς μήνες λόγω κυρίως μη καλής συντήρησης τροφίμων και ποτών.

Με βάση το παθογόνο αίτιο οι γαστρεντερίτιδες διακρίνονται σε:

α)Ιογενείς (Rota-ιοί, Νoro-ιοί, Astro-ιοί, Adeno-ιοί, Entero-ιοί, Sapo-ιοί, Corono-ιοί)
β)Βακτηριακές (σαλμονέλα, καμπυλοβακτηρίδιο, σιγκέλλα, αερομονάδα, κλωστηρίδια, υερσίνια, εντεροπαθογόνα, κολοβακτηρίδια)
γ)Παρασιτικές (λάμβλιες, κρυπτοσπορίδια, αμοιβάδες, τριχινέλλα κ.λ.π.)

Μέχρι τώρα πιστεύαμε ότι οι ROTA ιοί είναι οι πλέον συχνοί και ευθύνονται για το 50% των επιδημιών διαρροϊκών συνδρόμων σε βρέφη και παιδιά. Τα τελευταία χρόνια όμως, νέες μελέτες φέρνουν στο προσκήνιο τους NORO ιούς. Σύμφωνα με αυτές στην Ευρώπη το 85% των επιδημιών που αναφέρθηκαν από το 1995-2000 οφείλονται σε NORO-ιούς, ενώ στην Αμερική αναφέρονται 23 εκατομμύρια περιπτώσεις λοιμώξεων από NORO-ιούς ετησίως (>60% του συνόλου).

Τι είναι οι NORO-ιοί;

Oι ιοί αυτοί αρχικά ήταν γνωστοί ως ιοί Norwalk, διότι έγιναν γνωστοί από μία επιδημία σε σχολείο του Norwalk στο Οχάιο (ΗΠΑ), που ξέσπασε το 1968, κατά την οποία προσεβλήθη το 50% των παιδιών αλλά και ένας μεγάλος αριθμός συγγενών τους. Το 1972 αναγνωρίστηκαν για πρώτη φορά με ηλεκτρονικό μικροσκόπιο οι μικρές στρογγυλές δομές του ιού, που απομονώθηκαν από κόπρανα που είχαν φυλαχτεί από ασθενείς της παραπάνω επιδημίας. Έκτοτε απομονώθηκαν κι άλλοι ιοί με παρόμοια δομή που τους χαρακτήρισαν ως Norwalk-like ιούς.

Μετά το 1990 με την βοήθεια που προσέφερε η γενετική αναγνωρίσθηκαν τέσσερα γένη και οι Norwalk ιοί μετονομάσθηκαν σε ΝORO-ιούς. Με τη νέα ταξινόμηση οι NORO-ιοί ανήκουν στην οικογένεια των Calici-ιών, η οποία περιλαμβάνει τέσσερα γένη με κυριότερους εκπροσώπους το γένος των NORO-ιών{NLVs} που φαίνεται να προσβάλλουν συχνότερα τους ενήλικες και το γένος των SAPO ιών{SLVs} που προσβάλλει κυρίως τα παιδιά.

Κλινική εικόνα της νόσου

Τα συνήθη συμπτώματα της νόσου είναι ναυτία, έμετοι, γι’ αυτό και είναι γνωστή σαν «νόσος των χειμερινών εμετών», μη αιματηρές διάρροιες, κακουχία, μυαλγίες, κοιλιακά άλγη και πυρετός. Η διάρκεια των συμπτωμάτων είναι συνήθως 24-48 ώρες.

Τρόποι μετάδοσης του ιού

Ο ιός μεταδίδεται κυρίως μέσω της κοπρανοστοματικής οδού. Αποβάλλεται σε μεγάλο αριθμό από τα εμέσματα και τα κόπρανα ατόμων που νοσούν μέχρι και δύο εβδομάδες μετά την ανάρρωσή τους. Λόγω ενός καψιδίου που τον περιβάλλει έχει υψηλή μολυσματικότητα διότι αυτό τον κάνει ιδιαίτερα ανθεκτικό στο περιβάλλον αλλά και στα συνήθη απολυμαντικά. Ο ιός καταστρέφεται στους 56°C για 30min.

Η μετάδοση μπορεί να γίνει από άτομο σε άτομο, από μολυσμένα τρόφιμα η νερό και από άμεση επαφή με επιφάνειες ή αντικείμενα πάνω στα οποία υπάρχει ο ιός. Σπανιότερα μπορεί να μεταδοθεί μέσω της αναπνευστικής οδού μετά από επαφή με εμέσματα.

Ο χρόνος επώασης της νόσου μέχρι την εκδήλωση των συμπτωμάτων είναι συνήθως 48 ώρες.

Γιατί μια νόσος με τόσο μεγάλη συχνότητα δεν ήταν έως τώρα ευρέως γνωστή;

α) δεν γινόταν αναφορά των σποραδικών κρουσμάτων
β) δεν διερευνούνταν πάντα τα αίτια των επιδημιών γαστρεντερίτιδας
γ) δεν συλλέγονταν δείγματα κοπράνων για εξέταση
δ) δεν υπήρχε διαγνωστικό τεστ ρουτίνας παρά μόνο χρονοβόρες και δαπανηρές εξετάσεις.

Μικροβιολογική διάγνωση

Μέχρι πρόσφατα ήταν δυνατή μόνο σε εργαστήρια αναφοράς στα οποία χρησιμοποιείται η ηλεκτρονική μικροσκόπηση και η RΤ-PCR .Τα τελευταία χρόνια υπάρχει η δυνατότητα ανίχνευσης του ιού σε δείγμα κοπράνων με ανοσοενζυμική μέθοδο ELIZA, ενώ κυκλοφόρησε και ένα τεστ ανοσοχρωματογραφίας που δίνει τη δυνατότητα να γνωρίζουμε άμεσα αν το δείγμα κοπράνων περιέχει τον ιό.

Θεραπεία

Η θεραπευτική αντιμετώπιση κρίνεται απαραίτητη μόνο όταν παρατηρηθούν στον ασθενή σημεία αφυδάτωσης και διαταραχής της οξεοβασικής ισορροπίας, που μπορεί να τον οδηγήσουν στο νοσοκομείο. Στην περίπτωση αυτή θα γίνει η αποκατάσταση των υγρών και των ηλεκτρολυτών του.

Μέτρα πρόληψης

α) πολύ καλό πλύσιμο των χεριών με σαπούνι όσων έρχονται σε επαφή με άτομα πού νοσούν
β) απομόνωση των ασθενών και ειδικά μέτρα προφύλαξης για το νοσηλευτικό προσωπικό και τους επισκέπτες, για αποφυγή διασποράς του ιού
γ) τα άτομα που νοσούν μπορούν να επιστρέψουν στην εργασία τους δύο μέρες μετά την παρέλευση των συμπτωμάτων

Η διάγνωση κρουσμάτων γαστρεντερίτιδας από NORO-ιούς μας βοηθά έγκαιρη απομόνωση των ατόμων που νοσούν έτσι ώστε να αποφευχθούν τυχόν επιδημίες σε χώρους με ευπαθείς ομάδες πληθυσμού όπως παιδικοί σταθμοί, σχολεία, νοσοκομεία, γηροκομεία κ.λ.π.

Διευθύντρια Εργαστηρίων Βιοπαθολογίας ,Ευρωκλινικής Αθηνών

  • Share This