1 Πόσο συχνός είναι ο καρκίνος οισοφάγου-στομάχου;

Ο καρκίνος του οισοφάγου και του στομάχου δεν είναι τόσο συ­χνός όσο άλλες κακοήθειες του γαστρεντερικού σωλήνα όπως για παράδειγμα ο καρκίνος του παχέος εντέρου. Παρ’ όλα αυτά βλέπουμε τις τελευταίες δεκαετίες μια τερά­στια αύξηση, έως και 600%, στην εμφάνιση καρκίνων που εντοπίζο­νται στην ένωση του οισοφάγου με το στομάχι, τη λεγόμενη καρδιοοι­σοφαγική συμβολή. Η αύξηση της συχνότητάς του, σε συνδυασμό με την επιθετικότητά του, καθιστά τον καρκίνο οισοφάγου–στομάχου μια σημαντική νοσογόνο οντότητα που απαιτεί την προσοχή μας.

2 Ποιοι είναι οι παράγοντες που οδηγούν στην εμφάνισή του καρκίνου οισοφάγου-στομά­χου;

Η εμφάνιση του καρκίνου της καρ­διοοισοφαγικής συμβολής συσχε­τίζεται με τον δυτικό τρόπο ζωής, δηλαδή το κάπνισμα, την κακή διατροφή, την αύξηση της παχυ­σαρκίας και την γαστροοισοφαγι­κή παλινδρόμηση, ως αποτέλεσμα της παχυσαρκίας ή της ύπαρξης διαφραγματοκήλης. Με τον όρο γαστροοισοφαγική παλινδρόμη­ση εννοούμε την αναγωγή οξέος από το στομάχι στον οισοφάγο, τις λεγόμενες καούρες. Η χρόνια διά­βρωση του οισοφάγου από το οξύ του στομάχου μπορεί να οδηγήσει στην εμφάνιση οισοφάγου Barrett, μια αλλαγή του βλεννογόνου, δηλα­δή του εσωτερικού χιτώνα του οι­σοφάγου, η οποία φαίνεται να απο­τελεί πρόδρομο κατάσταση για την εμφάνιση καρκίνου οισοφάγου. Η κληρονομικότητα αποτελεί επίσης επιβαρυντικό παράγοντα για την εμφάνιση του καρκίνου αυτού.

3 Μπορούμε να προλάβουμε την εμφάνισή του;

Μπορούμε να προλάβουμε την εμφάνιση του, εάν αντιμετω­πίσουμε τους δυνητικούς παράγο­ντες που τον προκαλούν. Αναφέρο­μαι στην ουσιαστική αντιμετώπιση της παχυσαρκίας, τη βελτίωση της διατροφής προς μια ισορροπημένη διατροφή και βέβαια την αποτελε­σματική θεραπεία του Οισοφάγου Barrett και της γαστροοισοφαγι­κή παλινδρόμησης, η οποία περι­λαμβάνει και το αντιπαλινδρομικό χειρουργείο. Το αντιπαλινδρομικό χειρουργείο είναι η επέμβαση απο­κατάστασης διαφραγματοκήλης μαζί με δημιουργία θολοπλαστικής που αποτρέπει διαχρονικά την πα­λινδρόμηση. Με τη θολοπλαστική ουσιαστικά τυλίγουμε τμήμα του στομάχου γύρω από τον οισοφάγο, έτσι ώστε να ενισχυθεί ένας μηχανι­σμός βαλβίδας που αποτρέπει την παλινδρόμηση προς τον οισοφάγο. Το χειρουργείο αυτό γίνεται λαπα­ροσκοπικά, με πολύ υψηλό δείκτη ασφάλειας και πολύ υψηλά ποσο­στά επιτυχίας.

4 Ποια είναι τα συμπτώματα;

Τα συμπτώματα περιλαμβά­νουν κυρίως τη δυσφαγία, δηλαδή τη δυσκολία να κατέβει η τροφή στο στομάχι, τον πόνο που επιμένει στο πάνω μέρος της κοι­λιάς, το επιγάστριο, καθώς και το μαύρο σκούρο χρώμα των κενώ­σεων του εντέρου, τις λεγόμενες μέλαινες κενώσεις. Η πτώση του αιματοκρίτη σε εξετάσεις αίματος μπορεί να υποκρύπτει καρκίνο οι­σοφάγου-στομάχου και η καθιερω­μένη κολονοσκόπηση σε αυτές τις περιπτώσεις πρέπει να συνδυάζεται με γαστροσκόπηση.

5 Πώς αντιμετωπίζεται ο καρκίνος οισοφάγου-στομάχου;

Η αντιμετώπιση του καρκίνου οι­σοφάγου-στομάχου και τα ποσο­στά επιτυχίας αυτής εξαρτώνται από το στάδιο που θα βρεθεί ο καρκίνος. Εάν ο καρκίνος δεν έχει δώσει μεταστάσεις, δηλα­δή δεν έχει επεκταθεί σε άλλα όργανα, μπορούμε να μιλάμε για αντιμετώπιση που μπορεί να φέ­ρει και την ίαση. Η αντιμετώπιση αυτή περιλαμβάνει πλέον συνδυ­ασμό τόσο χειρουργείου όσο και χημειοθεραπείας πριν και μετά την επέμβαση. Οι ασθενείς που θα λάβουν συνδυασμό θεραπει­ών αλλά κυρίως ένα σωστό ογκο­λογικά χειρουργείο επιτυγχάνουν μεγάλα ποσοστά ίασης και σημα­ντικότατη βελτίωση της συνολικής τους πρόγνωσης. Η σύγχρονη λοι­πόν αντιμετώπιση περιλαμβάνει πλέον συνδυασμό μορφών θερα­πείας, με σημαντικότατο πυλώνα το σωστό ογκολογικό χειρουργείο.

6 Πόσο ασφαλές είναι το χει­ρουργείο;

Το χειρουργείο για τον καρ­κίνο του οισοφάγου-στομάχου περιλαμβάνει την αφαίρεση του οργάνου μαζί με τους λεμφαδένες που το περιβάλουν. Εάν ο καρκίνος επεκτείνεται περισσότερο στον οι­σοφάγο μιλάμε για οισοφαγεκτομή. Εάν εντοπίζεται στο στομάχι, τότε μιλάμε για γαστρεκτομή. Τα χει­ρουργεία αυτά είναι πολύ ασφαλή σε χέρια εξειδικευμένων χειρουρ­γών, με το ποσοστό επιπλοκών να μην ξεπερνά το 2-5%. Πλέον χρησιμοποιούμε και την ελάχιστα επεμβατική τεχνική, δηλαδή τη λα­παροσκοπική ή ρομποτική τεχνική, με την οποία τα χειρουργεία αυτά γίνονται περισσότερο ασφαλή. Επι­τυγχάνεται όχι μόνο ένα πιο σωστό ογκολογικό αποτέλεσμα λόγω της μεγεθυμένης όρασης και της καλύ­τερης διαχείρισης των ιστών αλλά το γεγονός ότι η επέμβαση γίνεται εξολοκλήρου μέσω μικρών οπών, επιταχύνει την αποθεραπεία των ασθενών μειώνοντας σημαντικά την επιβάρυνση του ασθενούς (λι­γότερος πόνος, άμεση κινητοποίη­ση) και μειώνει τις μετεγχειρητικές επιπλοκές.

7 Ποιες είναι οι συνέπειες και πώς επηρεάζεται η καθημερι­νότητα;

Η ζωή μετά από ένα αναγκαίο χει­ρουργείο οισοφάγου-στομάχου λόγω καρκίνου διαφοροποιείται σε κάποιον βαθμό. Η απώλεια τμήματος του οισοφάγου ή του στομάχου αναμένεται να έχει, κατά κύριο λόγο, συνέπειες στη θρεπτική κατάσταση του ασθε­νούς. Αναμένεται με άλλα λόγια απώλεια βάρους. Για τον λόγο αυτό οφείλουμε με συντονισμένες προσπάθειες τόσο με τον ασθενή όσο και με τη βοήθεια εξειδικευ­μένων κλινικών διατροφολόγων, η όποια απώλεια βάρους να πε­ριοριστεί γρήγορα έως και να μην εμφανιστεί. Ο ασθενής οφείλει να συνηθίσει μετά το χειρουργείο σε συχνά και μικρά γεύματα, τα οποία αθροιστικά αντικαθιστούν πλή­ρως τα γεύματα όπως και πριν το χειρουργείο. Με την υποστήριξη του θεράποντος εξειδικευμένου ιατρού – χειρουργού οι συνέπειες αυτές αντιμετωπίζονται πλήρως και ο ασθενής επανέρχεται γρή­γορα στις δραστηριότητές του.