H ουροδόχος κύστη είναι ένα μικρό όργανο που παί­ζει πολύ σημαντικό ρόλο στην καθημερινή μας ζωή. Στην ουσία, είναι ένα μυϊκό όργανο του οποίου η λειτουργία είναι να χα­λαρώνει και να γεμίζει, αποθηκεύο­ντας τα ούρα έως το σημείο που θα συσπαστεί, ώστε ενεργητικά να τα προωθήσει μέσα από την ουρήθρα και να ουρήσουμε, αδειάζοντας την κύστη μας. Η διαδικασία αυτή μπορεί να ακούγεται απλή, όμως στην πραγματικότητα η σωστή λει­τουργία και υγεία της κύστης είναι αρκετά σύνθετη. Συχνά θεωρείται δεδομένη και δεν τη λαμβάνουμε υπόψη μας σε σχέση με άλλα όργα­να, όπως η καρδιά μας, οι πνεύμο­νες ή το γαστρεντερικό μας σύστη­μα. Έτσι, υπάρχουν αρκετοί μύθοι σε σχέση με το τι είναι φυσιολογικό ή επιβλαβές και πότε χρειάζεται να αναζητήσουμε ιατρική βοήθεια. Είναι σημαντικό να ξεκαθαρίσου­με αυτούς τους μύθους, ώστε να προφυλάξουμε μακροχρόνια την υγεία του ουροποιητικού μας συ­στήματος.

Μύθος 1: Η συχνή ούρηση οφείλε­ται στο ότι πίνουμε πολύ νερό

Είναι αλήθεια ότι όταν πίνουμε πολ­λά υγρά, θα παραχθούν περισσό­τερα ούρα από τους νεφρούς και κατά συνέπεια θα αυξηθεί η ανάγκη μας να ουρήσουμε. Η ανάγκη όμως συχνής ούρησης δεν σημαίνει πά­ντα αυξημένη λήψη υγρών. Πολλές άλλες καταστάσεις μπορεί να δημι­ουργήσουν την αίσθηση της συχνής ούρησης, όπως οι ουρολοιμώξεις, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπερ­λειτουργική κύστη, η εγκυμοσύνη, παθήσεις του προστάτη, λιθίαση, ή ακόμα και το άγχος. Επίσης, η λήψη κάποιων φαρμάκων, όπως αντιϋ­περτασικά και διουρητικά, μπορούν να αυξήσουν την ανάγκη για ούρη­ση. Εάν λοιπόν παρατηρήσουμε ότι πρέπει να ξυπνάμε πολλές φορές το βράδυ γιατί πρέπει να τρέξου­με στην τουαλέτα ή ότι πηγαίνουμε υπερβολικά συχνά μέσα στη μέρα, καλό είναι να επισκεφθούμε έναν ει­δικό για εξετάσεις και όχι απλώς να περιορίσουμε τα υγρά που πίνουμε.

Μύθος 2: Το να κρατάμε τα ούρα μας δεν είναι πρόβλημα, αντιθέτως γυμνάζει την κύστη μας.

Πολλοί άνθρωποι καθυστερούν να ουρήσουν επειδή είναι πολυά­σχολοι, εργάζονται ή ταξιδεύουν ή βρίσκονται σε ένα περιβάλλον που δεν το διευκολύνει. Παρότι το να συμβαίνει αυτό περιστασιακά δεν θα δημιουργήσει κάποιο πρόβλη­μα στην κύστη μας, η συστηματι­κή καθυστέρηση δεν είναι σωστή. Το να κρατάμε παρατεταμένα τα ούρα στην κύστη μας, τεντώνει και αδυνατίζει τον μυ της κύστης αυξάνοντας την πιθανότητα να μη λειτουργεί αποτελεσματικά και να δημιουργείται υπόλειμμα ούρων στην κύστη μας. Έτσι, αυξάνονται οι πιθανότητες να αναπτύσσονται μικρόβια στα στάσιμα αυτά ούρα και να παθαίνουμε υποτροπιάζου­σες ουρολοιμώξεις ή ακόμη και πέ­τρες στην κύστη μας. Με τον καιρό η ουροδόχος κύστη γίνεται άτονη και μπορεί να δημιουργηθεί ακόμα και ακράτεια. Η κύστη είναι σχεδιασμένη να απο­θηκεύει ούρα προσωρινά και το να ουρούμε όταν μας ειδοποιεί είναι η πιο υγιής επιλογή.

Μύθος 3: Προβλήματα στην κύστη παθαίνουν κυρίως οι γυναίκες

Η ουροδόχος κύστη επηρεάζεται τόσο στις γυναίκες όσο και στους άνδρες, αν και οι αιτίες μπορεί να διαφέρουν. Τα προβλήματα της κύστης συνδέ­ονται συχνά με τις γυναίκες, κυρίως επειδή σ’ αυτές είναι πιο συχνές οι ουρολοιμώξεις, κυστίτιδες, κα­θώς και η ακράτεια ούρων. Ωστό­σο, αφορούν πολύ συχνά και τους άντρες. Καθώς οι άντρες μεγαλώ­νουν, μεγαλώνει και ο προστάτης τους δημιουργώντας προβλήματα στην ούρηση. Είναι επίσης πολύ πιο πιθανό, σε σχέση με τις γυναίκες, να εμφανίσουν πέτρα στην κύστη, καρκίνο κύστης, ακόμα και επίσχε­ση ούρων, να μην μπορούν δηλαδή να ουρήσουν. Τόσο οι άντρες όσο και γυναίκες πρέπει να δίνουν ση­μασία σε ενοχλήματα όπως το κάψι­μο, δυσκολία στην ούρηση, αλλαγές στη συχνότητα, το αίμα στα ούρα ή ακράτεια.

Μύθος 4: Η ακράτεια ούρων είναι αναπόφευκτη όσο μεγαλώνουμε

Είναι πραγματικότητα ότι η ηλικία μπορεί να επηρεάσει τον έλεγχο της ουροδόχου κύστης. Οι μύες της ουροδόχου κύστης και του πυελι­κού τοιχώματος αδυνατίζουν με τον καιρό και καταστάσεις όπως η εμμηνόπαυση και υπερπλασία του προστάτη συμβάλλουν στην ανα­τομική αλλαγή της περιοχής και στην αυξημένη ακούσια διαρροή ούρων. Παρόλα αυτά, η ακράτεια δεν πρέπει να θεωρείται ως φυσι­ολογική κατάσταση που δεν χρειά­ζεται θεραπεία. Υπάρχουν πολλές θεραπευτικές προσεγγίσεις, από απλές τροποποιήσεις των καθη­μερινών μας συνηθειών, για παρά­δειγμα περιορισμό του καφέ και έναρξη ασκήσεων ενδυνάμωσης των μυών της πυέλου, έως ειδική φαρμακευτική αγωγή ή χειρουργι­κές επεμβάσεις. Η διόρθωση της υποκείμενης παθολογικής αιτίας οδηγεί στη θεραπεία της ακράτει­ας. Άρα, μπορεί η ήπια ή πιο σοβα­ρή ακράτεια να είναι συχνή όσο με­γαλώνουμε, αλλά αυτό δε σημαίνει ότι δεν αντιμετωπίζεται.

Μύθος 5: Τα σκούρα ούρα είναι φυ­σιολογικά μετά από κούραση, φα­γητό ή μειωμένη πρόσληψη υγρών

Κάποιες φορές μπορεί να παρατη­ρήσουμε τα ούρα μας να αλλάζουν χρώμα, να γίνονται πιο σκούρα, πιο πυκνά ή ακόμα και κοκκινωπά σαν να έχουν αίμα. Και ενώ αυτό μπο­ρεί να είναι μια κατάσταση εντός του φυσιολογικού τέτοιες αλλαγές δεν πρέπει να αγνοούνται. Έτσι μετά από έντονη σωματική κόπω­ση όπως γυμναστική ή αν φάμε κάποιες τροφές όπως τα παντζά­ρια τα ούρα μας μπορεί να χρωμα­τιστούν κόκκινα. Αν αυτό συμβεί, ακόμα κι αν περάσει από μόνο του μετά από λίγο, είναι απαραίτητο να κάνουμε έναν έλεγχο. Συνήθως μια εξέταση ούρων θα μας δείξει εάν υπάρχει αίμα ή άλλες χρωστικές στα ούρα και μπορεί να χρειαστεί περαιτέρω έλεγχος με υπερηχο­γράφημα, ειδικότερες εξετάσεις ούρων ή και κυστεοσκόπηση, ώστε να αποκλειστούν απλούστερες ή σημαντικότερες παθολογικές καταστάσεις όπως ουρολοίμωξη, λιθίαση και καρκίνος της ουροδό­χου κύστεως ή του νεφρού. Όσο πιο έγκαιρα διαγνωστούν αυτές οι καταστάσεις, τόσο πιο εύκολη και αποτελεσματικότερη είναι η θε­ραπεία τους. Εάν δούμε αίμα στα ούρα μας λοιπόν έστω και για μια φορά καλό είναι να επισκεφτούμε έναν ειδικό.

Μύθος 6: Πίνοντας λιγότερο νερό ξεκουράζουμαι την κύστη μας

Κάποιοι άνθρωποι με συχνοουρία ή ακράτεια ούρων πιστεύουν ότι πίνοντας λιγότερο νερό θα λύ­σουν το πρόβλημα. Στην πραγμα­τικότητα ο περιορισμός των υγρών μπορεί να κάνει τα πράγματα χει­ρότερα. Τα πυκνά ούρα ερεθίζουν και αφυδατώνουν το τοίχωμα της κύστης, το ουροθήλιο, που μπορεί να οδηγήσει σε χειρότερη συχνο­ουρία, επιτακτικότητα ή δυσουρία και αυξάνει τον κίνδυνο ουρολοι­μώξεων και σχηματισμού λίθων. Η καλύτερη προσέγγιση είναι η ισορροπημένη λήψη υγρών πί­νοντας αρκετό νερό καθημερινά ακολουθώντας τη δίψα μας χωρίς φυσικά να το παρακάνουμε. Συ­νήθως 1,5 έως 2 λίτρα την ημέρα αποτελούν φυσιολογική ποσότη­τα υγρών. Αυτό εξαρτάται βέβαια από τις δραστηριότητες και τις συ­γκεκριμένες καιρικές και ιατρικές συνθήκες που μπορεί να ποικίλουν από άνθρωπο σε άνθρωπο.

 Πρακτικές συμβουλές για καλύτερη υγεία της κύστης

• Φροντίζουμε να παραμένουμε επαρκώς ενυδατωμένοι και απο­φεύγουμε την υπερβολική κατανάλωση ερεθιστικών παραγό­ντων για την κύστη όπως καφεΐνης και αλκοόλ.
• Δεν αγνοούμε το σήμα του οργανισμού μας για ούρηση και φροντίζουμε να πηγαίνουμε στην τουαλέτα έγκαιρα, απο­φεύγοντας τη συστηματική κατακράτηση και αναβολή της ούρησης.
• Η συστηματική γυμναστική και η ενδυνάμωση των μυών του πυελικού εδάφους βοηθούν στη διατήρηση του ελέγχου της κύστης και προφυλάσσουν από την ακράτεια ούρων.
• Η διατήρηση ενός φυσιολογικού σωματικού βάρους προφυ­λάσσει, καθώς το αυξημένο σωματικό βάρος δημιουργεί αυ­ξημένη πίεση στην ουροδόχο κύστη και στους μυς της πυέλου.
• Εάν διαπιστώσουμε κάποια απότομη ή σταδιακή μεταβολή στην ούρηση μας ή την εμφάνιση συμπτωμάτων, όπως πόνο, κάψιμο ή αίμα στα ούρα, πρέπει να επισκεφθούμε άμεσα τον γιατρό μας. Η έγκαιρη διάγνωση και θεραπεία καθιστούν την αντιμετώπιση πιο εύκολη και αποτελεσματική.

Συμπέρασμα

Η ουροδόχος κύστη παίζει πολύ ση­μαντικό ρόλο στην ποιότητα ζωής μας, αν και συχνά παραβλέπουμε την υγεία της. Κάποιες φορές τα συμπτώμα­τα είναι ήπια ή συμβαίνουν με αργό ρυθμό οπότε δεν τα αξιολογούμε ή τα αποδίδουμε λανθασμένα σε φυσιολογικές αιτίες, όπως η ηλικία, η κούραση ή η κατανάλωση νερού. Είναι σημαντικό να αξιολογούμε σωστά την ούρησή μας και να απευ­θυνόμαστε έγκαιρα στον ειδικό αν κάτι μας απασχολεί. Η υγεία της κύ­στης μας δεν εξασφαλίζει μόνο την καθημερινή μας άνεση και ποιότητα ζωής αλλά και τη γενικότερη υγεία του ουροποιητικού μας συστήματος.