Οξεία σκωληκοειδίτις

Αρχική / Άρθρα / Ευρωκλινική Αθηνών / Οξεία σκωληκοειδίτις

Οξεία σκωληκοειδίτις - Διάγνωση και Θεραπεία

Η σκωληκοειδής απόφυση θεωρείται κατάλοιπο εμβρυϊκό και βρίσκεται στην αρχή του παχέος εντέρου (τυφλό).
Το μήκος της κυμαίνεται από 3-18cm και η ακριβής της θέση διαφοροποιείται από άτομο σε άτομο (π.χ. τυπική, οπισθοτυφλική, παρακολική) εξαιτίας ανατομικών παραλλαγών αλλά και καταστάσεων με μετατόπιση των ενδοκοιλιακών σπλάγχνων όπως η εγκυμοσύνη. Ο ρόλος της είναι κυρίως η συμβολή στην άμυνα του οργανισμού καθώς περιέχει λεμφικό ιστό. Η αφαίρεσή της πάντως σε περίπτωση φλεγμονής δεν δημιουργεί μεταγενέστερα προβλήματα.

Το 10% του πληθυσμού θα εμφανίσει κάποια χρονική στιγμή φλεγμονή της σκωληκοειδούς απόφυσης. Οι συχνότερα προσβαλλόμενες ηλικίες είναι 10-30 ετών. Η οξεία σκωληκοειδίτις αποτελεί την συχνότερη επείγουσα κατάσταση στην χειρουργική και η έγκαιρη διαγνωστική αντιμετώπιση είναι κεφαλαιώδους σημασίας.

Από το 1886 που πρωτοδιαγνώσθηκε έχουν γίνει άλματα προόδου στην θεραπεία της. Η φλεγμονή στην σκωληκοειδή απόφυση είναι αποτέλεσμα απόφραξης, σύμφωνα με την επικρατέστερη θεωρία. Κατ’ αυτήν αποφράσσεται ο αυλός της από κοπρόλιθο ή υπερπλασία λεμφικού ιστού, από φυτικές ίνες, παράσιτα, σπόρους ή όγκους. Εξαιτίας της απόφραξης γίνεται πολλαπλασιασμός των μικροβίων και η παραγωγή βλέννης προκαλεί διάταση της απόφυσης. Με αυτόν τον μηχανισμό δημιουργείται το περιομφαλικό άλγος. Όσο εντείνεται η παραπάνω διαδικασία έχουμε την ισχαιμία και την σταδιακή νέκρωση της απόφυσης με αποτέλεσμα την εμφάνιση των σημείων της τοπικής περιτονίτιδος. Ο πόνος πλέον είναι έντονος και εντοπίζεται στην κοιλιακή χώρα κάτω δεξιά. Αν ο ασθενής δεν αντιμετωπίσει τα φαινόμενα επιδεινώνονται και οδηγούμεθα σε διάτρηση και γενικευμένη περιτονίτιδα που μπορούν να προκαλέσουν σηψαιμία.

Τα συμπτώματα της σκωληκοειδίτιδος είναι:

  • Οξύ κοιλιακό άλγος με εντόπιση αρχικά περιομφαλικά και εν συνεχεία στον (δε) λαγόνιο βόθρο
  • Ανορεξία, τάση προς εμετό
  • Ήπια πυρετική κίνηση (μέχρι 38οc)
  • Ήπια αύξηση των λευκοκυττάρων 10% των ασθενών τα λευκά αιμοσφαίρια είναι φυσιολογικά. Σε περιτονίτιδα όμως είναι πολύ αυξημένα (>20.000)
  • C-αντιδρώσα πρωτεϊνη (CRP). Εμφανίζεται – όχι πάντα – αυξημένη.
  • Γενική ούρων. Ενίοτε με ευρήματα ανίχνευσης ερυθρών αιμοσφαιρίων.

Η διάγνωση επιτυγχάνεται με:

  • Κλινική εξέταση – ιστορικό
  • Υπερηχογράφημα κοιλιακή χώρας. Αποτελεί την εξέταση εκλογής κυρίως για αποκλεισμό άλλων παθήσεων της περιοχής (γυναικολογικές παθήσεις, ουρολογικές παθήσεις).
  • Αξονική τομογραφία κοιλίας σε επιλεγμένες περιπτώσεις και ενήλικες.

Με όλα τα προαναφερθέντα μέσα έχουμε επιτύχει την μείωση των άσκοπων σκωληκοειδεκτομών κατά 10-15%. Παρόλα αυτά επειδή η σκωληκοειδεκτομή ως επέμβαση έχει σαφώς λιγότερες επιπλοκές και θνησιμότητα από την ρήξη της σκωληκοειδούς και την περιτονίτιδα είναι προτιμότερο επί αμφιβολίας να επιλέγουμε την χειρουργική αντιμετώπιση.

Η διαφορική διάγνωση συνίσταται σε:

  • Οξεία γαστρεντερίτιδα
  • Εγκολεασμός του εντέρου (σε παιδιά προσχολικής ηλικίας)
  • Εκκόλπωμα Meckel
  • Μεσεντέριος λεμφαδενίτις
  • Φλεγμονώσεις παθήσεις του εντέρου (ελκώδης κολίτις, νόσος Crohn)
  • Γυναικολογικές παθήσεις (κύστις ωοθήκης, συστροφή ωοθήκης, ενδομητρίωση, έκτοπος κύησις, πυοσάλπιγγα)
    Εκκολπωματίτις
  • Ουρολογικές παθήσεις (πυελονεφρίτις, λιθίαση ουρητήρα)

Η περίοδος της εγκυμοσύνης αποτελεί ένα σοβαρό πρόβλημα. Η διάγνωση προκαλεί ναυτία, ανορεξία, αύξηση των λευκών και πόνο. Το υπερηχογράφημα και η μαγνητική τομογραφία κοιλίας (όχι αξονική τομογραφία λόγω ακτινοβολίας) βοηθούν. Επίσης στους ηλικιωμένους ασθενείς τα συμπτώματα είναι ήπια και η διάγνωση καθυστερεί. Σε αυτή την κατηγορία ασθενών το ποσοστό εμφάνισης περιτονίτιδος είναι >50% (συγκριτικά με τους νεώτερους, <20%) λόγω των ανωτέρω.

ΘΕΡΑΠΕΙΑ
Η θεραπεία της σκωληκοειδίτιδος είναι χειρουργική. Η επέμβαση μπορεί να γίνει λαπαροσκοπικά ή με “ανοικτή” αντιμετώπιση. Τα αποτελέσματα και των δύο είναι εξίσου καλά όμως τα τελευταία χρόνια έχουμε αύξηση της λαπαροσκοπικής τεχνικής παρά το αυξημένο κόστος της.

Τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής σκωληκοειδεκτομής είναι:

  • Μείωση μετεγχειρητικού άλγους
  • Ταχεία ανάρρωση και έξοδος από το νοσοκομείο (1-2 ημέρες)
  • Ταχεία επάνοδος στις συνήθεις δραστηριότητες, εργασία
  • Μείωση των μετεγχειρητικών επιπλοκών (λοιμώξεις, αιμορραγία, δημιουργία συμφύσεων, ειλεός 1-3%, μόλυνση τραύματος 15-20%
  • Κοσμητικό αποτέλεσμα (3 μικρές oπές 0,5-1cm)
  • Διεγχειρητικώς δυνατότης ελέγχου όλης της κοιλίας

Συμπερασματικά σε περιπτώσεις οξείας σκωληκοειδίτιδος θα πρέπει να απευθυνόμαστε σε γενικό χειρουργό προς σωστή και έγκαιρη αντιμετώπιση διότι εάν η συγκεκριμένη παραμεληθεί μπορεί να έχει δυσάρεστες συνέπειες για τον ασθενή.

Ζιούνας Ιωάννης, Διευθυντής Α' Χειρουργικού Τμήματος, Ευρωκλινική Αθηνών
  • Share This