Η θυρεοειδίτιδα Χασιμότο (Hashimoto’s thyroiditis) είναι μία αυτοάνοση νό­σος του θυρεοειδούς. Ο οργανισμός δεν μπορεί να ανα­γνωρίσει τον θυρεοειδή ως δικό του σώμα, με αποτέλεσμα να του επιτίθεται, προκαλώντας φλεγμο­νή και επηρεάζοντας συχνά τη λει­τουργία του (υποθυρεοειδισμό).

Η κατάσταση είναι αρκετά συχνή στις γυναίκες αναπαραγωγικής ηλι­κίας, γεγονός που δημιουργεί συ­γκεκριμένες απαιτήσεις και φροντί­δα σε ειδικές συνθήκες, όπως στην περίοδο της εγκυμοσύνης.

Γιατί ο θυρεοειδής είναι τόσο σημαντικός στην κύηση

Κατά την εγκυμοσύνη, ο οργανι­σμός της μητέρας χρειάζεται να παράγει περισσότερες θυρεοειδι­κές ορμόνες, τόσο για τη μητέρα όσο και για το έμβρυο, το οποίο τις πρώτες εβδομάδες εξαρτάται πλήρως από την ίδια. Οι θυρεοει­δικές ορμόνες είναι απαραίτητες για τη σωστή ανάπτυξη του εμβρύ­ου και ιδιαίτερα του εγκεφάλου και του νευρικού του συστήματος. Συνεπώς, στις γυναίκες με Hashimoto, ο θυρεοειδής μπορεί να μην έχει την ικανότητα να αντα­πεξέλθει πλήρως στις αυξημένες απαιτήσεις, με αποτέλεσμα να χρειάζεται αύξηση της θεραπείας σε όσες ήδη λαμβάνουν αγωγή, είτε έναρξη θεραπείας για πρώτη φορά κατά τη διάρκεια της εγκυ­μοσύνης.

Αυτό είναι πολύ σημαντικό κα­θώς τα ανεπαρκή επίπεδα των θυ­ρεοειδικών ορμονών προκαλούν υποθυρεοειδισμό. Ο αδιάγνωστος ή ανεπαρκώς θεραπευόμενος υποθυρεοειδισμός αυξάνει τον κίνδυνο αποβολής και έχει συσχε­τιστεί με αναιμία κατά την κύηση, μυοπάθεια (πόνος στους μύες, αδυναμία), καρδιακή ανεπάρκεια, προεκλαμψία, ανωμαλίες του πλα­κούντα και αιμορραγία μετά τον τοκετό. Ορισμένοι κίνδυνοι φαί­νεται επίσης να είναι υψηλότεροι σε γυναίκες με αντισώματα κατά της θυρεοειδικής υπεροξειδάσης (TPO). Οι γυναίκες με ήπιο υποθυ­ρεοειδισμό μπορεί να μην έχουν καθόλου συμπτώματα ή να απο­δίδουν τα συμπτώματα που έχουν στην κύηση.

Από την άλλη πλευρά, για το μωρό η ανεπαρκής παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών στη μητέ­ρα μπορεί να επηρεάσει την ανά­πτυξη του εγκεφάλου του, ειδικά αν δεν αντιμετωπιστεί εγκαίρως. Με τη σωστή όμως ιατρική παρα­κολούθηση και ρύθμιση της θερα­πείας, οι περισσότερες γυναίκες με Hashimoto έχουν υγιή εγκυμοσύνη και αποκτούν ένα υγιές παιδί.

Hashimoto (Χασιμότο) πριν τη σύλληψη

Εάν γνωρίζετε ότι έχετε Hashimoto ή έχετε ήδη διαγνωστεί με υποθυ­ρεοειδισμό, είναι σημαντικό να προετοιμαστείτε για τη σύλληψη. Να επισκεφτείτε τον ενδοκρινολό­γο σας γιατί η τιμή της TSH (θυρεο­ειδοτρόπος ορμόνη) θα πρέπει να είναι εντός ιδιαίτερα ήπιου εύρους πριν την εγκυμοσύνη, για να ελαχι­στοποιηθεί ο κίνδυνος της εμφά­νισης του υποθυρεοειδισμού πρώ­ιμα κατά τη διάρκεια της κύησης. Μια πρόσφατη μελέτη σε γυναίκες με Hashimoto έδειξε ότι εκείνες με προ-κονσεπτική TSH πάνω από ~1,7 mIU/L είχαν πολλές φορές μεγα­λύτερο κίνδυνο να παρουσιάσουν ανεπαρκή λειτουργία του θυρεοει­δούς στην αρχή της εγκυμοσύνης. Επίσης, αν λαμβάνετε ήδη θερα­πεία με λεβοθυροξίνη (T4) συνή­θως χρειάζεται προσαρμογή της δόσης σας.

Στην περίοδο εγκυμοσύνης

Κατά την κύηση, η παρακολού­θηση της λειτουργίας του θυρε­οειδούς γίνεται πιο συχνά με αι­ματολογικές εξετάσεις, οι οποίες πρέπει να επαναλαμβάνονται κάθε 4-6 εβδομάδες κατά το πρώ­το μισό της κύησης.

Αν ήδη λαμβάνατε θεραπεία, είναι πιθανόν να χρειαστεί αύ­ξηση της δόσης λέβοθυροξίνης, καθώς ορισμένες γυναίκες χρειά­ζονται αύξηση έως και 30%-50% ή και περισσότερη, ανάλογα με τις ανάγκες της κύησης. Γι’ αυτό, και απαραίτητη προϋπόθεση είναι η συνεργασία με ενδοκρινολόγο και γυναικολόγο.

Στην περίοδο μετά τον τοκετό

Μετά τον τοκετό, η θυρεοειδι­κή λειτουργία μπορεί να αλλά­ξει. Σε γυναίκες με Hashimoto υπάρχει ο κίνδυνος εμφάνισης της Postpartum thyroiditis, όπου πρώτα μπορεί να παρουσιαστεί υπερθυρεοειδισμός και κατόπιν υποθυρεοειδισμός. Επίσης, πολ­λές γυναίκες δεν χρειάζεται να παίρνουν πλέον θυροξίνη. Το συ­μπέρασμα είναι ότι μετά τον το­κετό χρειάζεται παρακολούθηση από τον ενδοκρινολόγο και προ­σαρμογή της θεραπείας, ενώ σε ορισμένες περιπτώσεις απαιτείται διακοπή της.

Συμπέρασμα

Η διάγνωση Hashimoto δεν απο­τελεί εμπόδιο για μια φυσιολογική εγκυμοσύνη. Το «κλειδί» είναι η έγκαιρη ενημέρωση, η σωστή ρύθ­μιση της θυρεοειδικής λειτουργί­ας πριν και κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, και η τακτική παρα­κολούθηση.

Χρήσιμες οδηγίες για γυναίκες με Hashimoto

• Ενημερώστε τον ενδοκρινολόγο σας και τον γυναικολόγο σας ότι έχετε Hashimoto πριν ή μόλις μάθετε ότι είστε έγκυος.
• Βεβαιωθείτε ότι η δόση της λεβοθυροξίνης είναι εντός στόχου, συνήθως TSH < 2,5 mIU/L κατά την κύηση.
• Παρακολουθείτε τις τιμές της TSH/Τ4 κάθε 4-6 εβδομάδες, όπως συστήνεται.
• Διατηρήστε έναν υγιεινό τρόπο ζωής: ισορροπημένη διατροφή, ήπια άσκηση (όπως επιτρέπεται κατά την εγκυμοσύνη) και αποφυγή στρες.
• Μετά τον τοκετό, μην αγνοείτε τυχόν συμπτώματα όπως κούραση, δυσκολία συγκέντρωσης, αλλαγές στα μαλλιά ή στο βάρος, αυτά μπορεί να σχετίζονται με τη θυρεοειδική λειτουργία.