Τι είναι αρτηριακή ισχαιμία και πώς εκδηλώνεται;

Η αρτηριακή ισχαιμία είναι η μειωμένη αιμάτωση των κάτω άκρων που οφείλεται σε στενώσεις ή αποφράξεις των αρτηριών των κάτω άκρων και πολύ συχνά των λαγονίων και μηριαίων αρτηριών που εντοπίζονται κεντρικά στο χαμηλότερο σημείο της κοιλίας και στα κάτω άκρα.

Παράγοντες κινδύνου και πρόληψη της αρτηριακής ισχαιμίας

Το κάπνισμα αποτελεί τον σημαντικότερο παράγοντα κινδύνου για τη δημιουργία αθηρωματικών πλακών και κατά συνέπεια των αρτηριακών στενώσεων. Άλλοι σημαντικοί παράγοντες είναι η υπερλιπιδαιμία (αυξημένη χοληστερίνη, τριγλυκερίδια) και ο σακχαρώδης διαβήτης.

Τι είναι η διαλείπουσα χωλότητα;

Ο πόνος κατά τη βάδιση εντοπίζεται στους γλουτούς, τον μηρό ή τη γάμπα. Αναγκάζει τους ασθενείς να σταματήσουν για λίγα λεπτά και, μόλις υποχωρήσει, να συνεχίσουν τη βάδιση μέχρι την επόμενη διακοπή. Ο πόνος αυτός στην ανηφόρα γίνεται χειρότερος έως ανυπόφορος.

Σε τι οφείλεται ο πόνος;

Λόγω της μειωμένης αιμάτωσης και συνεπώς οξυγόνωσης των σκελετικών μυών των κάτω άκρων αυξάνεται ο αναερόβιος μεταβολισμός σε καταστάσεις όπως η βάδιση και παράγεται γαλακτικό οξύ που δημιουργεί το αίσθημα του πόνου και της κούρασης.

Εξέλιξη της νόσου σε περίπτωση μη έγκαιρης διάγνωσης

Στην πιο βαριά της μορφή ο ασθενής μπορεί να παρουσιάσει ισχαιμικές νεκρωτικές αλλοιώσεις των κάτω άκρων (γάγγραινα). Σε ορισμένες περιπτώσεις, όταν συνυπάρχουν παράγοντες κινδύνου όπως σακχαρώδης διαβήτης, νεφρική ανεπάρκεια, κάπνισμα, υπερλιπιδαιμία και στεφανιαία νόσος, μπορεί να απαιτηθεί ακρωτηριασμός.

Τι σημαίνει «Νόσος της βιτρίνας»;

Η πάθηση αυτή ονομάζεται αποφρακτική αρτηριοπάθεια των κάτω άκρων ή περιφερική αρτηριακή νόσος ενώ πολλές φορές αναφέρεται ως «νόσος της βιτρίνας» γιατί οι ασθενείς παριστάνουν ότι χαζεύουν τις βιτρίνες των καταστημάτων κατά την ώρα του πόνου.

Διαγνωστικές μέθοδοι για την αρτηριακή ισχαιμία

• Κλινική εξέταση από αγγειοχειρουργό
• Yπερηχογραφική διερεύνηση (Τriplex) και
• Aγγειογραφικός έλεγχος.

Τρόποι αντιμετώπισης αρτηριακής ισχαιμίας

Μετά από τον κατάλληλο αγγειογραφικό έλεγχο η πάθηση αυτή αντιμετωπίζεται με σύγχρονες μεθόδους ενδαγγειακής θεραπείας και ελάχιστα επεμβατικές πράξεις, όπως:

• Αγγειοπλαστική με μπαλόνια
• Αγγειοπλαστική με ενδοαυλικούς μεταλλικούς ενδονάρθηκες (stents)
• Διάνοιξη των αρτηριών με αθηροτόμο και μηχανική θρομβοαναρρόφηση
• Χρήση μπαλονιών και stents εμπλουτισμένων με φαρμακευτική ουσία που μειώνει τις πιθανότητες υπερπλασίας των αγγείων και επαναστένωσης.
• Χρήση των νέων μπαλονιών που μεταδίδουν ηχητικά κύματα πίεσης (shockwave) διανοίγοντας ιδιαίτερα ασβεστοποιημένα αγγεία κάτωθεν γόνατος.

Πότε επιλέγεται η υβριδική αντιμετώπιση και τι περιλαμβάνει;

Οι υβριδικές αγγειοχειρουργικές επεμβάσεις θα πρέπει ιδανικά να πραγματοποιούνται σε ειδικές υβριδικές αίθουσες. Όταν οι βλάβες εντοπίζονται σε πολλά επίπεδα και κινδυνεύει η ακεραιότητα του μέλους, απαιτείται υβριδική αγγειοχειρουργική επέμβαση που συνδυάζει την ενδαγγειακή αντιμετώπιση και την ανοικτή χειρουργική επέμβαση.
Στις περιπτώσεις αυτές ο σχεδιασμός της αντιμετώπισης περιλαμβάνει πρώτα την αποκατάσταση της κεντρικότερης στένωσης όπως είναι μία στένωση λαγονίου αρτηρίας ή κοιλιακής αορτής και στη συνέχεια της στένωσης ή απόφραξης σε κάποια από τις περιφερικότερες αρτηρίες που αναφέρθηκαν.
Η αποκατάσταση των κεντρικότερων στενώσεων μπορεί να εκτελεστεί με την τεχνική της ενδαγγειακής χειρουργικής. Χρησιμοποιούνται καθετήρες αγγειοπλαστικής με μπαλόνι, καθώς και μεταλλικοί ενδονάρθηκες (stents). Η διαδικασία πραγματοποιείται με διαδερμική παρακέντηση, χωρίς τομές ή γενική αναισθησία, και ολοκληρώνεται σε σύντομο χρόνο.

Τι περιλαμβάνει η υβριδική αντιμετώπιση

Αφού εξασφαλιστεί η κεντρική παροχή αίματος με stent, ο αγγειοχειρουργός προχωρεί στη δεύτερη περιφερικότερη επέμβαση, η οποία μπορεί να είναι και αυτή ενδαγγειακή ή ανοικτή επέμβαση:

• Mηροιγνυακή ή μηροπεριφερική παράκαμψη (bypass)
• Ενδαρτηρεκτομή αρτηριών (αφαίρεση αθηρωματικών πλακών)
• Αγγειοπλαστική με συνθετικό ή φλεβικό εμβάλωμα (patch).

Στις περιπτώσεις αυτές, η συνολική αντιμετώπιση της αρτηριακής ισχαιμίας του ασθενούς χαρακτηρίζεται υβριδική, καθώς συνδυάζει ανοικτή αγγειοχειρουργική επέμβαση αλλά και ενδαγγειακή λιγότερο επεμβατική θεραπεία στον ίδιο χρόνο.

Πού γίνεται;

Οι υβριδικές αγγειοχειρουργικές επεμβάσεις ιδανικά θα πρέπει να πραγματοποιούνται σε ειδικές υβριδικές αίθουσες (χειρουργική αίθουσα με ενσωματωμένο αγγειογραφικό σύστημα) που διαθέτουν συνθήκες χειρουργείου με ταυτόχρονη διεγχειρητική αγγειογραφία.
Ο σκοπός και ο ρόλος του υβριδικού χειρουργείου είναι να επιτρέπουν, στον ίδιο χώρο και χρόνο, τον συνδυασμό εξειδικευμένων αγγειοχειρουργικών επεμβάσεων.

Πλεονεκτήματα της υβριδικής προσέγγισης

Μέχρι τώρα, οι θεραπευτικές αυτές πράξεις έπρεπε να γίνουν στην κλασική χειρουργική αίθουσα και σε 2ο χρόνο στον αγγειογράφο. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα οι αγγειοπαθείς να υποβάλλονται σε μεγαλύτερη ταλαιπωρία και καθυστέρηση με 2 ή 3 διαδοχικές επεμβάσεις. Με τη χρήση του υβριδικού χειρουργείου, σε ασθενείς με πολυεπίπεδες αγγειακές παθήσεις, η αποτελεσματικότητα της θεραπείας είναι μεγαλύτερη.Μειώνεται η πιθανότητα επανεπεμβάσεων καθώς και ο χρόνος νοσηλείας των ασθενών, καθώς αποφεύγονται οι μεγάλες και βαριές αγγειοχειρουργικές επεμβάσεις που αποτελούσαν τον κανόνα στο παρελθόν και απαιτούσαν διάνοιξη της κοιλίας, μεγαλύτερο χειρουργικό χρόνο, μακρά νοσηλεία και μετάγγιση αίματος.