Κολονοσκόπηση: Μέσο πρόληψης του καρκίνου του παχέος εντέρου

Αρχική / Άρθρα / Ευρωκλινική Αθηνών / Γαστρεντερολογία / Κολονοσκόπηση: Μέσο πρόληψης του καρκίνου του παχέος εντέρου

Κολονοσκόπηση: Μέσο πρόληψης του καρκίνου του παχέος εντέρου

Ο καρκίνος του παχέος εντέρου (ΚΠΕ) αποτελεί σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνητότητας παγκοσμίως. Η πρώιμη διάγνωση σε ασυμπτωματικό επίπεδο με προληπτικό έλεγχο σημαίνει αναμφίβολα ελάττωση της συχνότητας εμφάνισης της νόσου. Προληπτικός έλεγχος σημαίνει, κύρια, έλεγχος ανίχνευσης αιμοσφαιρίνης στα κόπρανα (mayer κοπράνων) και ενδοσκοπικός έλεγχος με εύκαμπτο ενδοσκόπιο.

Ο ΚΠΕ είναι από τους συχνότερους στον άνθρωπο. Είναι εντυπωσιακό το γεγονός, όμως, ότι η συχνότητά του, αλλά και η επιβίωση των ασθενών μετά την εγχείρηση δεν έχουν μεταβληθεί ουσιωδώς κατά τα τελευταία 40 χρόνια, παρά το γεγονός ότι σήμερα γνωρίζουμε πολύ περισσότερα για τη φυσική ιστορία της νόσου, τη βιολογική συμπεριφορά του καρκίνου αυτού, τη γενετική του, την ύπαρξη και τη σημασία των ογκογονιδίων, καθώς επίσης και για τους πιθανούς αιτιολογικούς παράγοντες. Σήμερα έχουμε τη δυνατότητα απομονώσεως ατόμων υψηλού κινδύνου που η παρακολούθησή τους και, κατ’ επέκταση, η διάγνωση του καρκίνου γίνεται ευχερέστερα με τη χρήση των ενδοσκοπήσεων. Και στην Ελλάδα, επίσης, αυτού του είδους ο καρκίνος αποτελεί σημαντική αιτία νοσηρότητας και θνητότητας: αδρός δείκτης θνησιμότητας 8,7/100.000 και τέταρτη συχνότερη αιτία θανάτου από νεοπλάσματα, για τα οποία οι υψηλότεροι δείκτες έχουν βρεθεί στις αστικές περιοχές. Η επίπτωση του ΚΠΕ ανέρχεται σταθερά με την ηλικία, εμφανίζεται εξίσου στα δύο φύλα, ενώ ο καρκίνος του ορθού παρουσιάζεται συχνότερα στους άνδρες. Στις ΗΠΑ ο ΚΠΕ αποτελεί τον δεύτερο σε συχνότητα καρκίνο στις γυναίκες (μετά τον καρκίνο μαστού) και τον τρίτο σε συχνότητα καρκίνο στους άνδρες (μετά τον καρκίνο προστάτη και πνεύμονα).

Οι παράγοντες κινδύνου

Η αξιολόγηση των παραγόντων που συνδέονται με τον καρκίνο του παχέος εντέρου έχει μεγάλη σημασία στην εκτίμηση ενός ατόμου που πρόκειται να υποβληθεί σε προληπτικό έλεγχο για τη συγκεκριμένη ασθένεια. Στατιστικοί όροι περιγράφουν τον απόλυτο ή τον σχετικό κίνδυνο για την εμφάνιση της νόσου σε σχέση με την επίπτωση, τον επιπολασμό και τους παράγοντες κινδύνου. Γενικά, η πιθανότητα εμφάνισης ΚΠΕ κατά τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου είναι 4%-6% και ασφαλέστατα το ποσοστό αυξάνεται σημαντικά εάν συντρέχουν παράγοντες κινδύνου για ΚΠΕ.

Για άτομα ασυμπτωματικά άνω των 50 ετών, παράγοντες αυξημένου κινδύνου θεωρούνται οι κάτωθι:

  • Χρόνια ελκώδης κολίτις και μακροχρόνια νόσος Crohn.
  • Οικογενής αδενωματώδης πολυποδίαση περιλαμβανόμενων και των συνδρομών Gardner και Turcot.
  • Κληρονομικός μη πολυποδιασικός ΚΠΕ.
  • Σύνδρομο αμαρτωματωδών πολυποδιάσεων.
  • Σύνδρομο Peutz-Jeghers.
  • Juvenile polyposis.
  • Οικογενειακό ιστορικό για ΚΠΕ και αδενωμάτων παχέος εντέρου.
  • Ατομικό ιστορικό για αδενώματα παχέος εντέρου, καρκίνο μαστού, ωοθηκών, μήτρας.
  • Δυστυχώς, στα πρώτα στάδια ανάπτυξης του καρκίνου του παχέος εντέρου συνήθως δεν υπάρχουν συμπτώματα. Με την εμφάνισή τους, το 15% των περιπτώσεων θεωρούνται ανεγχείρητοι καρκίνοι λόγω πολλών μεταστάσεων, ενώ στο υπόλοιπο 85% η πρόγνωση επιδεινώνεται λόγω διηθήσεων σε τοπικούς λεμφαδένες (50%), απόφραξης του εντέρου (15%) ή διήθησης παρακείμενων οργάνων (15%).Η έγκαιρη, λοιπόν, διάγνωση αυξάνει σημαντικά την πιθανότητα ίασης από τη νόσο.

Η εξέταση
Η κολονοσκόπηση συνίσταται στην κύρια εξέταση ανίχνευσης του καρκίνου του παχέος εντέρου, καθώς και για αξιολόγηση ειδικών συμπτωμάτων, όπως αιμορραγία, χρόνια διάρροια. Παρά το γεγονός ότι η εξέταση αυτή είναι μία πολύτιμη μέθοδος για την πρόληψη του καρκίνου, πολλοί ασθενείς την αποφεύγουν λόγω φόβου και άλλων μύθων που επικράτησαν σχετικά με αυτήν. Άρα, η ενημέρωση του πληθυσμού είναι ο θεμέλιος λίθος της προσπάθειας για πρόληψη, όπως απέδειξαν πολλές μελέτες προς αυτήν την κατεύθυνση.

Η κολονοσκόπηση είναι μία ενδοσκοπική εξέταση που μας επιτρέπει να εξετάσουμε την εσωτερική επιφάνεια του παχέος εντέρου και να ανιχνεύσουμε βλάβες που πιθανόν να υπάρχουν σε αυτήν, π.χ. πολύποδες, εκκολπώματα και άλλες φλεγμονώδεις παθήσεις, εισάγοντας από τον πρωκτό ένα λεπτό εύκαμπτο σωλήνα με διάμετρο περίπου 1-1,2 cm. Το όργανο αυτό λέγεται κολονοσκόπιο και έχει στην άκρη του μια κάμερα, μέσω της οποίας μεταφέρεται η ενδοσκοπική εικόνα σε μια οθόνη.

Απαιτείται καλός καθαρισμός του παχέος εντέρου πριν από την εξέταση με τη χρήση καθαρτικών ουσιών που προτείνονται από τον θεράποντα ιατρό. Η κολονοσκόπηση είναι καλά ανεκτή και σπάνια προκαλείται πόνος στον ασθενή. Χορηγείται ενδοφλέβιο παυσίπονο και ηρεμιστικό φάρμακο για να επιτευχθεί η χαλάρωση του εξεταζόμενου, ώστε να ολοκληρωθεί η εξέταση χωρίς να ταλαιπωρηθεί. Σε μερικές περιπτώσεις, μάλιστα, μπορεί να ζητηθεί η βοήθεια αναισθησιολόγου, ο οποίος μπορεί να χρησιμοποιήσει και ένα υπναγωγό φάρμακο, αν το ηρεμιστικό και το παυσίπονο κριθούν ότι δεν είναι αρκετά για το συγκεκριμένο εξεταζόμενο.
Η διάρκεια της εξέτασης ποικίλλει. Κατά μέσο όρο διαρκεί 30-45 λεπτά, ανάλογα με την παθολογία που θα βρεθεί και αν θα χρειαστεί να επέμβει θεραπευτικά ο ιατρός (π.χ. αφαίρεση πολύποδα, θερμοκαυτηριασμός αγγειοδυσπλασιών κ.ά.).

Το αποτέλεσμα

Ανιχνεύοντας έγκαιρα την παρουσία πολυπόδων στο παχύ έντερο, που στην πλειονότητά τους θεωρούνται προκαρκινικού τύπου αλλοιώσεις (αδενώματα), η κολονοσκόπηση επιτρέπει την αφαίρεσή τους. Με τον τρόπο αυτόν αποτρέπεται η ανάπτυξη και εξάπλωση του καρκίνου του παχέος εντέρου που θέτει τη ζωή του ασθενή σε κίνδυνο. Ετησίως, 5.000 νέες περιπτώσεις καρκίνου παχέος εντέρου διαγιγνώσκονται στην Ελλάδα και 1.500 άνθρωποι πεθαίνουν από την ασθένεια αυτή. Με την έγκαιρη διάγνωση υπολογίζεται η μείωση του καρκίνου του παχέος εντέρου κατά 80%, δηλαδή, 1.000 λιγότεροι θάνατοι στην Ελλάδα ετησίως από αυτήν τη νόσο.

Η κολονοσκόπηση, επομένως, είναι εξέταση που σώζει ζωές. Με αυτήν μπορεί να ανιχνευθούν έγκαιρα πολύποδες που έχουν τη δυνατότητα να εξελιχθούν σε καρκίνο του παχέος εντέρου και να αφαιρεθούν.

Διευθυντής Γαστρεντερολόγος, Ευρωκλινική Αθηνών

  • Νασιακόπουλος Νικόλαος
  • Share This