Χρήσιμες ερωτήσεις για την θερμοπληξία

Home / Άρθρα / Ευρωκλινική Αθηνών / Χρήσιμες ερωτήσεις για την θερμοπληξία

Τι είναι η θερμοπληξία;

Η θερμοπληξία (heat stroke) είναι η υπερθέρμανση (υπερθερμία) του σώματος, δηλαδή η αύξηση της θερμοκρασίας του σε υψηλά και επικίνδυνα επίπεδα. Πρόκειται για μια βαριά και επείγουσα κλινική κατάσταση που εμφανίζεται συνήθως σε περιόδους καύσωνα και προσβάλλει κυρίως ηλικιωμένα και εξασθενημένα άτομα. Συνήθως, οφείλεται σε ανεπάρκεια ή σε δυσλειτουργία των θερμορυθμιστικών μηχανισμών του ανθρώπινου οργανισμού. Σπανιότερα, εμφανίζεται και θερμοπληξία σε χαμηλότερες θερμοκρασίες, κατόπιν κοπιώδους άσκησης.

 

Πώς ρυθμίζει ο οργανισμός την θερμοκρασία του σώματος;

Ο άνθρωπος διαθέτει ένα θερμορυθμιστικό μηχανισμό που του επιτρέπει να ζει σε μεγάλες διακυμάνσεις της εξωτερικής θερμοκρασίας διατηρώντας τη θερμοκρασία του σώματός του σταθερή. Ο θερμορυθμιστικός μηχανισμός έχει έδρα τον εγκέφαλο και μερικές φορές αποκαλείται απλά «θερμοστάτης». Ο ρόλος του θερμοστάτη αυτού είναι να διατηρούνται οι εσωτερικοί ιστοί του σώματος σε θερμοκρασία 36,6-37,1°C ανεξάρτητα από την θερμοκρασία που επικρατεί στο  εξωτερικό περιβάλλον. Όταν το περιβάλλον είναι θερμό, το σώμα αποβάλλει θερμότητα περιορίζοντας τις καύσεις του, διευρύνοντας τα μικρά αγγεία, αυξάνοντας την εφίδρωση (ιδρώτα) και επιταχύνοντας την αναπνοή.

 

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για προκληθεί η θερμοπληξία;

Ο συνδυασμός υψηλής θερμοκρασίας (καύσωνας), υψηλής ατμοσφαιρικής υγρασίας (άνω του 70%) και άπνοιας αποτελεί το κύριο αίτιο της θερμοπληξίας. Η άπνοια και η υψηλή υγρασία παρεμποδίζουν την εξάτμιση του ιδρώτα, η οποία είναι υπεύθυνη για την πτώση της θερμοκρασίας στο δέρμα και στο σώμα.

 

Ποιες κατηγορίες του πληθυσμού κινδυνεύουν περισσότερο;

  • Ηλικία άνω των 65 ετών
  • Υπέρβαρα άτομα
    • Ασθενείς με καρδιακή ανεπάρκεια, χρόνια νεφρική ή ηπατική νόσο
  • Χρήση αλκοόλ και κατασταλτικών φαρμάκων
    • Ιστορικό παλαιότερης θερμοπληξίας
    • Εξασθενημένα άτομα
    • Απροπόνητοι αθλητές σε κοπιώδεις αθλητικές δραστηριότητες (π.χ. μαραθώνιο).
    • Εργασία κάτω από πολύ υψηλή θερμοκρασία

 

Ποια είναι τα πρώιμα συμπτώματα της θερμοπληξίας;

 

  • Πυρετός >40°C
  • Προσβολή του επιπέδου συνείδησης (σύγχυση έως κώμα)
  • Νευρολογικά σημεία (ψευδαισθήσεις, διέγερση, αποπροσανατολισμός)
  • Αφυδάτωση
  • Αίσθημα καταβολής δυνάμεων και τάση προς λιποθυμία
  • Πτώση της αρτηριακής πίεσης
  • Ταχυκαρδία
  • Κράμπες, κυρίως στην κοιλιά και τα κάτω άκρα
  • Ναυτία και έμετοι

 

Υπάρχουν άλλες παθήσεις που σχετίζονται με έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες;

Ναι υπάρχουν και οφείλονται κυρίως σε απώλεια ύδατος ή άλατος. Συνήθως είναι οι εξής:

 

  • Θερμικό οίδημα
  • Θερμική τετανία
  • Θερμική συγκοπή
  • Θερμικές κράμπες
  • Θερμική ιδρώα
  • Θερμική εξάντληση


Γιατί είναι σημαντική η έγκαιρη αναγνώριση των συμπτωμάτων της θερμοπληξίας;

 

Διότι αν δεν αναγνωριστούν έγκαιρα, ο ασθενής μπορεί να εμφανίσει σοβαρές επιπλοκές όπως οι διαταραχές της πηκτικότητας του αίματος, το έμφραγμα του μυοκαρδίου, το αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, η νεφρική και αναπνευστική ανεπάρκεια, το πνευμονικό οίδημα, οι σπασμοί, η απώλεια αισθήσεων και σε ακραίες περιπτώσεις το κώμα ή ακόμη και ο θάνατος.

 

Πώς μπορούμε να βοηθήσουμε ένα ασθενή με πιθανή θερμοπληξία;

 

  • Καλούμε άμεσα ιατρική βοήθεια
  • Μεταφέρουμε τον ασθενή άμεσα σε μέρος δροσερό, ευάερο και σκιερό ή αν είναι δυνατό σε αεριζόμενο χώρο και τον τοποθετούμε σε ύπτια θέση. Σε περίπτωση εμετού σιγουρευόμαστε ότι η αεροφόρος οδός παραμένει ανοιχτή γυρίζοντας τον ασθενή στο πλάι
  • Αφαιρούμε τα βαριά ρούχα και αερίζουμε τον ασθενή με ότι πρόχειρο μέσο διαθέτουμε (βεντάλιες, χαρτόνια κτλ.)
  • Βρέχουμε το πρόσωπο του, το λαιμό, το στήθος και γενικά το σώμα του με κρύο ή παγωμένο νερό
  • Τοποθετούμε ψυχρά επιθέματα στο πρόσωπό του, στο λαιμό, στις μασχάλες και τις βουβωνικές χώρες
  • Αν είναι εφικτό, χορηγούμε άφθονα υγρά με μικρές ποσότητες αλατιού ώστε να αναπληρωθούν αυτά που έχασε ο οργανισμός εξαιτίας της μεγάλης εφίδρωσης

 

Ποια είναι τα μέτρα πρόληψης της θερμοπληξίας σε περιόδους καύσωνα;

 

  • Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο και παραμονή σε σκιερά και δροσερά μέρη
  • Χρήση κλιματιστικών και ανεμιστήρα στα δωμάτια που φιλοξενούνται ηλικιωμένοι και άτομα με επιβαρυντικούς προδιαθεσικούς παράγοντες. Οι οικογένειες που έχουν ηλικιωμένα άτομα, να φροντίζουν να μην τα εγκαταλείπουν μόνα τους σε περίπτωση θερινών διακοπών ή πολυήμερης απουσίας από το σπίτι. Σε αντίθετη περίπτωση θα πρέπει να εξασφαλίσουν την καθημερινή τους φροντίδα από κάποιον τρίτο.
  • Αποφυγή των χώρων όπου επικρατεί συνωστισμός
  • Ελαφριά, άνετη και ανoιxτόxρωμη ένδυση
  • Χρήση καπέλου και γυαλιών που προστατεύουν τα μάτια από την έντονη αντανάκλαση του ηλίου
  • Πολλά δροσερά ντους κατά τη διάρκεια της ημέρας
  • Λήψη άφθονων υγρών (νερού και xυμών φρούτων). Αν η εφίδρωση είναι μεγάλη τότε συστήνεται πρόσθετη λήψη αλατιού ώστε να συγκρατηθεί το επίπεδο των υγρών στον οργανισμό
  • Αποφυγή οινοπνευματωδών ποτών
  • Γεύματα μικρά σε ποσότητα και πλούσια σε φρούτα και λαχανικά
  • Αποφυγή βαριάς σωματικής εργασίας ιδιαίτερα σε χώρους με υψηλή θερμοκρασία, άπνοια και μεγάλη υγρασία και αποφυγή βαδίσματος για πολλή ώρα κάτω από τον ήλιο

 

«Οι καύσωνες θεωρούνται «σιωπηλοί και αόρατοι δολοφόνοι σιωπηλών και αόρατων ανθρώπων».

Διευθυντής Παθολογικής Κλινικής SOS ΙΑΤΡΩΝ, Ευρωκλινική Αθηνών

Ιωάννης Σαλπιγκτής, Αναπληρωτής Διευθυντής Παθολόγος Κλινικής SOS ΙΑΤΡΩΝ, Ευρωκλινική Αθηνών


Για να κλείσετε ραντεβού ή να ενημερωθείτε περαιτέρω καλέστε στο 210 64.16.139 (Δευτ. – Παρ. 9:00-17:00) ή πατήστε:

  • Share This