Ευρωκλινική Αθηνών  
 

Δρ. Έλλη Λάκκα – Παπαδόδημα,
Διευθύντρια Κέντρου Ενδοκρινολογίας–Διαβήτη–Μεταβολισμού Ευρωκλινικής Αθηνών

Θυρεοειδίτιδα Hashimoto


Τα τελευταία χρόνια όλο και περισσότεροι άνθρωποι επισκέπτονται, ανήσυχοι, τους Ενδοκρινολόγους, κρατώντας μια εξέταση αίματος ή και ένα υπερηχογράφημα, με τη διάγνωση «θυρεοειδίτιδα Hashimoto» ή «αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα».  
Ποια είναι αυτή η «επώνυμη» πάθηση; Πού οφείλεται; Πόσο σοβαρή είναι; Είναι πράγματι τόσο συχνή;
Η Θυρεοειδίτιδα Hashimoto είναι μια πάθηση που ανήκει σε μια μεγάλη κατηγορία νοσημάτων που λέγονται Αυτοάνοσα Νοσήματα.
Το χαρακτηριστικό στα νοσήματα αυτά είναι ότι το Ανοσοποιητικό σύστημα του ασθενούς (που είναι υπεύθυνο για την άμυνα του οργανισμού) λειτουργεί λαθεμένα με αποτέλεσμα, αντί, όπως θα έπρεπε, να προστατεύει τον οργανισμό, να στρέφεται εναντίον του, να επιτίθεται σε διάφορα όργανά του και να προκαλεί σιγά σιγά, την αποδιοργάνωση και την καταστροφή τους.Για να καταλάβουμε πως συμβαίνει αυτό πρέπει να πούμε δυο λόγια για το ανοσοποιητικό σύστημα.
Το Ανοσοποιητικό σύστημα είναι ένα πολύπλοκο σύστημα, που βασίζεται σε ένα πολυσύνθετο και δυναμικό επικοινωνιακό δίκτυο, μεταξύ διαφόρων ειδών κυττάρων, τα οποία περιπολούν στο σώμα και αναγνωρίζουν κάθε ξένο μόριο, ουσία, ή μικροοργανισμό που εισβάλλει στο σώμα και είναι ασύμβατο, εχθρικό για τον οργανισμό. Αυτά είναι τα Αντιγόνα. Σαν αντιγόνα μπορεί καμιά φορά να συμπεριφερθούν και μόρια ή κύτταρα ή συστατικά του ίδιου του οργανισμού. Αυτά είναι τα Αυτοαντιγόνα.  
Τα κυριότερα κύτταρα του ανοσοποιητικού μας συστήματος είναι τα λευκά μας αιμοσφαίρια και κυρίως τα Λεμφοκύτταρα που διακρίνονται σε Τ και Β λεμφοκύτταρα. Τα Τ λεμφοκύτταρα αναγνωρίζουν τα αντιγόνα και ειδοποιούν με κάποιο τρόπο τα Β λεμφοκύτταρα να φτιάξουν αντισώματα ή αυτοανισώματα αν το αντιγόνο είναι ένα αυτοαντιγόνο. Τα αντισώματα αυτά προσκολλώνται πάνω στα αντιγόνα και τα σημαδεύουν για να τα καταστρέψουν άλλα ειδικά κύτταρα που είναι έτοιμα γι αυτό το σκοπό. Έτσι λοιπόν αρχίζει η διαδικασία της Αυτοανοσίας.  
Στις Αυτοάνοσες Παθήσεις ανήκουν πολλές Ενδοκρινοπάθειες, όπως η αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα Hashimoto, η νόσος Graves’, ο Σακχαρώδης Διαβήτης τύπου 1, η νόσος Addison, κλπ, αλλά και άλλες πιο Συστηματικές Παθήσεις, όπως η Σκλήρυνση κατά Πλάκας, η Μυασθένεια Gravis, ο Ερυθηματώδης Λύκος, η Ρευματοειδής Αρθρίτιδα, η νόσος του Crohn, το σύνδρομο Sjögrenκαι πολλές άλλες.
Πολλές φορές, στο ίδιο άτομο συνυπάρχουν διάφορες τέτοιες παθήσεις, όπως π.χ. Hashimoto, ν. Addison, και Σακχ. Διαβήτης τύπου 1, ή Λεύκη και νόσος Graves’, κ.λ.π.
Επίσης μέσα σε μια οικογένεια μπορεί να υπάρχει κάποιος με Hashimoto, ένας άλλος με σακχαρώδη διαβήτη τύπου 1 και ένας τρίτος με μυασθένεια Gravisή κάποια άλλη αυτοάνοση πάθηση. 

Ατροφική Θυροειδίτιδα

 

Hashimoto Θυροειδίτιδα

Πολλά από τα αυτοάνοσα νοσήματα είναι σπάνια, άλλα είναι πιο συχνά, αλλά γενικά σαν ομάδα τα νοσήματα αυτά προσβάλλουν εκατομμύρια ανθρώπων, δημιουργούν πολλά και σοβαρά προβλήματα υγείας, γι’ αυτό και  έχουν μεγάλο ενδιαφέρον. Μπορεί να εμφανιστούν σε κάθε ηλικία, συχνότερα όμως στη μέση ηλικία και πάντα είναι πιο συχνά στις γυναίκες απ’ ότι στους άνδρες.
 
Στην κατηγορία λοιπόν αυτών των νοσημάτων ανήκουν και οι αυτοάνοσες παθήσεις του θυρεοειδούς. Σ’ αυτές περιλαμβάνονται δύο κατηγορίες:
  • Η Αυτοάνοση θυρεοειδίτιδα και
  • Η νόσος Graves’
  • Η Αυτοάνοση Θυρεοειδίτιδα διακρίνεται:
  • Στην Hashimotoθυρεοειδίτιδα
  • Την Ατροφική Θυρεοειδίτιδα
  • Την Σιωπηλή Θυρεοειδίτιδα και
  • Την θυρεοειδίτιδα της Λοχείας
  • Οι παθήσεις αυτές αν και διαφέρουν στην κλινική τους εμφάνιση έχουν κοινή αιτιοπαθογένεια.

Η ανοσοβιολογική απάντηση που οδηγεί στην εμφάνιση αυτών των παθήσεων ακολουθεί μια δυσνόητη, εξαιρετικά πολύπλοκη και πολυπαραγοντική διαδικασία, στην οποία εμπλέκονται, η Κληρονομικότητα με τα Γονίδια, το Ανοσοποιητικό Σύστημα μετα Αυτοαντιγόνα και τα Αυτοαντισώματα, το Περιβάλλον (έλλειψη ή περίσσια κάποιων ιχνοστοιχείων όπως Ιώδιο, Σελήνιο, κ.α.), οι λοιμώξεις (ιοί, βακτήρια), τραυματισμοί, διάφοροι περιβαλλοντικοί ρύποι, το κάπνισμα, η ιονίζουσα ακτινοβολία, οι ορμόνες, το Stress, κ.α. Στην όλη διαδικασία εμπλέκεται ακόμα και η διαταραχή ενός άλλου θεμελιώδους μηχανισμού, του μηχανισμού της κυτταρικής απόπτωσης δηλαδή του προγραμματισμένου θανάτου των κυττάρων.

 Ας δούμε τώρα ποια είναι η Θυρεοειδίτιδα Hashimoto.
H πάθηση αυτή περιγράφηκε για πρώτη φορά το 1912 από τον Ιάπωνα Ιατρό: HakaruHashimoto, γι αυτό και ονομάστηκε έτσι. Λέγεται ακόμα και χρόνια Λεμφοκυτταρική Θυρεοειδίτιδα. Είναι μια από τις πιο συχνές θυρεοειδοπάθειες και χαρακτηρίζεται σαν μια φλεγμονώδης αντίδραση του θυρεοειδούς, προς τη λαθεμένη επίθεση που δέχεται από το ίδιο το ανοσοποιητικό του σύστημα. Η επίθεση αυτή ξεκινά με την παραγωγή αυτοαντισωμάτων εναντίον των αυτοαντιγόνων του Θυρεοειδούς. Τα αυτοαντιγόνα αυτά (στοιχεία του ίδιου του Θυρεοειδή) είναι:
  • Η Θυρεοσφαιρίνη (TG), η οποία είναι προορμόνη που συντίθεται από τα θυλακικά κύτταρα του αδένα.  
  •  Η Θυρεοειδική Υπεροξειδάση (TPO) η οποία αποτελεί βασικό ένζυμο των θυρεοειδικών κυττάρων, γιατί διαδραματίζει κεντρικό ρόλο για τη σύνθεση των θυρεοειδικών ορμονών. 
  • Ο Υποδοχέας της Θυρεοειδοτρόπου Ορμόνης (TSH-R) που βρίσκεται στη μεμβράνη του θυρεοειδικού κυττάρου και είναι υπεύθυνος για τη φυσιολογική πρόσδεση της θυρεοειδοτρόπου TSHκαι την ενεργοποίηση του συστήματος για την παραγωγή και έκκριση των θυρεοειδικών ορμονών.
  • Εναντίον αυτών των αυτοαντιγόνων δημιουργούνται τα Αυτοαντισώματα:
  • Αντιθυρεοσφαιρινικά (Αντι TG)
  • Αντιμικροσωμιακά (Αντι TPO)
  •  Αντι TSH – R (TRAB)

Αποτέλεσμα αυτής της αντίδρασης είναι ότι ο Θυρεοειδής κατακλύζεται από Τ και Β λεμφοκύτταρα που τον διηθούν και τον διογκώνουν δημιουργώντας έτσι Bρογχοκήλη, ενώ τα Αυτοαντισώματα που παράγονται, προκαλούν δυσλειτουργία και σιγά σιγά οδηγούν στην καταστροφή του και σε Υποθυρεοειδισμό.

Αυτό μπορεί να διαρκέσει από μερικούς μήνες μέχρι χρόνια, γι’ αυτό η εξέλιξη της νόσου είναι αργή.
Η Θυρεοειδίτιδα Hashimotoπροσβάλλει όλες τις ηλικίες κυρίως όμως γυναίκες μέσης ηλικίας.  Είναι 3-7 φορές συχνότερη στις γυναίκες από ότι στους άνδρες.  Είναι ιδιαίτερα συχνή σε ασθενείς με σύνδρομο Turnerκαι σύνδρομο Down. Αποτελεί την πιο συχνή αιτία Βρογχοκήλης και Υποθυρεοειδισμού, ιδιαίτερα στις περιοχές που έχει εκλείψει η Ιωδοπενία, όπως συμβαίνει και στη χώρα μας. Στην Ελλάδα είναι πολύ συχνή, αν και δεν έχουμε ακριβή στατιστικά στοιχεία, υπολογίζεται όμως ότι πάνω από 1.000.000 άτομα κυρίως γυναίκες εμφανίζουν τη νόσο. Γενικά η συχνότητα της νόσου είναι μεγάλη, ποικίλει όμως ανάλογα με την εθνικότητα τον τόπο διαμονής και τη διατροφή.
 
Η πάθηση μπορεί να εμφανιστεί:
·         Χωρίς συμπτώματα και χωρίς Βρογχοκήλη
·         Χωρίς συμπτώματα με Βρογχοκήλη
·         Με συμπτώματα αρχόμενου – Υποκλινικού Υποθυρεοειδισμού
·         Με συμπτώματα έκδηλου Υποθυρεοειδισμού:
-    Κόπωση
-    Υπνηλία
-    Δυσκολία μάθησης
-    Αμνησία
-    Ξηροδερμία
-    Ξηρά μαλλιά και νύχια
-    Οιδηματώδες πρόσωπο
-    Δυσκοιλιότητα
-    Κράμπες
-    Αύξηση Βάρους
-    Πολυμηνόρροια
-    Συχνές αποβολές
-    Αυξημένη ευαισθησία σε φάρμακα
 
Η Διάγνωση γίνεται από τα Κλινικά ευρήματα, ο γιατρός θα
διαπιστώσει αν υπάρχει Βρογχοκήλη, σημεία αρχόμενου
ή έκδηλου Υποθυρεοειδισμού.
Από τα Εργαστηριακά ευρήματα, ο γιατρός θα διαπιστώσει:
·         Φυσιολογική ή και αυξημένη Χοληστερίνη
·         Φυσιολογική ή και αυξημένη TSH
·         Φυσιολογική ή και στα κατώτερα φυσιολογικά όρια θυροξίνη (T4 ή FT4)
·         Αυξημένα Αντι TG αντισώματα
·         Αυξημένα Αντι TPOαντισώματα
·         Μερικές φορές αυξημένα TRABαντισώματα
 
·         Το Υπερηχογράφημα του Θυρεοειδούς επίσης βοηθάει στη διάγνωση, γιατί μπορεί πολύ νωρίς να δείξει αρχόμενη διαταραχή στο μέγεθος και τη σύσταση του Θυρεοειδή Αδένα, να δείξει δηλαδή διόγκωση, ανομοιογένεια, υποηχογένεια και μικροοζώδη εμφάνιση του θυρεοειδή.
 
Παρακέντηση του Θυρεοειδή με βελόνη (FNA) δεν είναι απαραίτητη για τους περισσότερους ασθενείς με Hashimoto, καμιά φορά όμως χρειάζεται για να επιβεβαιωθεί η διάγνωση ή όταν υπάρχει κάποιος
ψηλαφητός όζος ή ευμεγέθης όζος στο υπερηχογράφημα.
 

Η θεραπεία της θυρεοειδίτιδας Hashimotoγίνεται με τη χορήγηση θυροξίνης. Αυτό έχει σαν αποτέλεσμα τόσο τη σμίκρυνση της Βρογχοκήλης, όσο και την σημαντική βελτίωση όλης της κλινικής εικόνας.

Προσοχή χρειάζεται στην εξατομίκευση της δόσης της θυροξίνης και στην παρακολούθηση του ασθενούς. Συνήθως η θεραπεία είναι χρόνια, καμιά φορά όμως μπορεί η πάθηση να ιαθεί γι’ αυτό χρειάζεται παρακολούθηση και επανεκτίμηση της κατάστασης του ασθενούς.
Αξίζει να σημειωθεί ότι αντιθυρεοειδικά αντισώματα μπορεί να βρίσκονται θετικά και σε φυσιολογικά άτομα χωρίς καμιά απολύτως διαταραχή του θυρεοειδούς. Για τα άτομα αυτά το μόνο που χρειάζεται είναι κάποια παρακολούθηση μην τυχόν πολύ αργότερα παρουσιάσουν διαταραχή στο θυρεοειδή.


Ο ΟΜΙΛΟΣ ΚΛΙΝΙΚΕΣ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗ ΤΑ ΝΕΑ ΜΑΣ ΚΑΡΙΕΡΑ
- Οι Κλινικές μας
- Όραμα - Αποστολή - Αξίες
- Ποιότητα
- Ιατρικός Εξοπλισμός
- Συνεργασίες / Συμβάσεις
- Οι Άνθρωποί μας
- Ευρωκλινική Αθηνών
- Ευρωκλινική Παίδων
- Άρθρα
- Αρχεία Εντύπων Medilife
- Αρχεία Γενικών Εντύπων
- Δελτία Τύπου
-Δραστηριότητες / Εκδηλώσεις
- Διαθέσιμες Θέσεις
- Αποστολή Βιογραφικού
Όροι Χρήσης © 2010 Euroclinic Athens